From ArchWiki

This page (or parts of it) was marked to be translated. If you speak the original and target languages of the page, feel free to finish the translation. After you have finished the translation, remove the {{translateme}} flag from the document.

Xorg jest dostępną publicznie, open source'ową implementacją X11 X Windows system. (Zobacz: Xorg w Wikipedi albo X.org (ang.) po więcej szczegółów). Generalnie, jeśli chcesz mieć środowisko graficzne w Archu, to potrzebujesz Xorg.

Ważne!: Możliwe, że będziesz również chciał zobaczyć nowszy artykuł o instalacji i konfiguracji Xorg.

[edit] Instalacja Xorg

Zanim zaczniesz upewnij się, że:

1. pacman jest skonfigurowany i ma ściągnięte najnowsze listy plików z serwera
2. zamknąłeś inny X Server, jeśli taki włączałeś. By to zrobić naciśnij kombinacje klawiszy: ctrl+alt+backspace
3. zrobiłeś sobie notatki o swojej karcie graficznej i sterownikach do niej (np. Nvidia, ATI itd.)

Instalowanie xorg jest proste:

# pacman -S xorg

Jeśli wszystko poszło dobrze, wydaj polecenie xorgconfig aby utworzyć plik xorg.conf.

[edit] Konfiguracja xorg

Zanim włączysz xorg musisz go skonfigurować tak, by poprawnie rozpoznawał twoją kartę graficzną, monitor, mysz i klawiaturę. Można to zrobić na kilka sposobów.

[edit] xorgconfig

Aby włączyć xorgconfig:

xorgconfig

To utworzy nowy plik xorg.conf.

Odpowiedz na pytania, a program wygeneruje plik konfiguracyjny. Uważaj jednak na pytanie o twoją mysz. Standardowo według xorgconfig mysz zlokalizowana jest w /dev/mouse. Powinnieneś podać /dev/input/mice. Jeśli tego nie zrobisz możesz spodziewać się, że X będzie się zacinał przy starcie.

Program nie jest zbyt dobry, ale daje podstawową konfigurację, którą potem można uzupełnić.

[edit] hwd

hwd jest narzędziem specjalnie dla społeczności Archa. Najogólniej jest to program, który wykrywa twój sprzęt. Ma też inne fajne zastosowania. Jednym z nich jest właśnie konfigurowanie X servera. hwd jest dużo bardziej przyjazny niż xorgconf, nie trzeba niczego podawać. Wszystko wykrywane jest automatycznie.

Przede wszystkim musisz zainstalować hwd:

pacman -S hwd

Następnie uruchom hwd (jako root) podając parametr -x, który mówi hwd aby wygenrować plik xorg.conf

hwd -x

Nie spowoduje to nadpisania już istniejącego pliku konfigurującego xorg. Zamiast tego tworzy nowy plik /etc/X11/xorg.conf.hwd (można również było podać parametr -xa który by od razu nadpisał plik xorg.conf). By go użyć musisz mu ręcznie zmienić nazwę:

mv xorg.conf.hwd xorg.conf

Jeśli masz już wygenerowany plik xorg.conf, dobrym pomysłem byłoby zrobienie kopii zapasowej przed jego nadpisaniem.

[edit] Xorg -configure

Możesz również użyć:

Xorg -configure
lub
X -configure

[edit] nvidia-xconfig

Użytkownicy kart nVidia mogą skorzystać z:

nvidia-xconfig

jeżeli mają zainstalowane oficjalne sterowniki nvidia.

[edit] Edycja xorg.conf

Możesz edytować plik konfiguracyjny po jego automatycznym wygenerowaniu. Aby go otworzyć w twoim ulubionym edytorze, takim jak Vim (potrzebujesz uprawnień administratora):

vim /etc/X11/xorg.conf

Jeżeli chcesz korzystać z rolki w myszce, przeczytaj Get All Mouse Buttons Working.

[edit] Ustawienia Monitora

W zależności od rodzaju posiadanego monitora, Xorg może nie wykryć poprawnie wszystkich jego możliwości oraz kiedy zechcesz użyć innej rodzielczośći niż ustawiona automatycznie. Powinieneś wtedy zmodyfikować ustawienia w xorg.conf. Poniższe ustawienia są określone w sekcji Monitor:

[edit] Synchronizacja Pozioma

HorizSync 28-64

[edit] Częstotliwość Odświeżania

VertRefresh 60

Poniższe ustawinia są określone w sekcji Screen:

[edit] Głębia Kolorów

Depth 24

[edit] Rozdzielczość

Modes "1280x1024" "1024x768" "800x600"

[edit] Rozmiar Ekranu/DPI

Jest rzeczą bardzą ważną dla serwera X, aby utawić rzeczywisty rozmiar ekranu twojego monitora oraz aby wybrać prawidłowe DPI zgodnie z jego rozdzielczością. W sekcji "Monitor" wpisz rozmiar ekranu w mm:

Section "Monitor"
 Identifier     "Monitor0"
   ...
 DisplaySize 336 252 # 96 DPI @ 1280x960
   ...
EndSection

Wzór do obliczenia wartości DisplaySize to (szerokość ekranu)*25.4/dpi oraz (wysokość ekranu)*25.4/dpi. Na przykład, jeżeli uruchamiasz serwer X w rozdzielczośći 1024x768 i chcesz ustawić dpi na 96, użyj 1024*25.4/96 oraz 768*25.4/96.

# calc: (x|y)pixels * 25.4 / dpi
# DisplaySize 168 126 # 96 DPI @ 640x480
# DisplaySize 210 157 # 96 DPI @ 800x600
# DisplaySize 269 201 # 96 DPI @ 1024x768
# DisplaySize 302 227 # 96 DPI @ 1152x864
# DisplaySize 336 252 # 96 DPI @ 1280x960
# DisplaySize 336 269 # 96 DPI @ 1280x1024 (non 4:3 aspect)
# DisplaySize 420 315 # 96 DPI @ 1600x1200

Rezultaty mogą być sprawdzone poprzez wydanie następującego polecenia, które powinno zwrócić wartość 96x96 dots per inch

xdpyinfo | grep resolution

[edit] Układ Klawiatury

Aby zmienić układ klawiatury na inny niż domyślny amerykański, użyj opcji XkbLayout w sekcji InputDevice. Na przykład:

Option "XkbLayout" "pl"

Automatycznie wygenerowany plik xorg.conf może niestety sprawiać problemy. Jeżeli nie możesz przełączyć się na tty1 poprzez wciśnięcie CTRL ALT + F1 lub nie możesz wprowadzić znaku £ (funt), sprawdź czy poniższe linie znajdują się w pliku konfiguracyjnym /etc/X11/xorg.conf:

Option "XkbLayout"  "uk"         #"uk" nie jest faktycznie istniejącym układem, zobacz/usr/share/X11/xkb/symbols/,
                                 #aby uzyskać listę wszystkich układów.
Option "XkbRules"   "xfree86"    #powinno być "xorg"
Option "XkbVariant" "nodeadkeys" #Ta linia, również może być przyczyną opisanych problemów, spróbuj ją odkomentować.

[edit] Oficjalne Sterowniki

Jeżeli chcesz używać sterowników do grafiki trójwymiarowej, przede wszystkim sprawdź czy serwer X działa poprawnie. Xorg powinien działać bezproblemowo bez oficjalnych sterowników, ponieważ są one przeważnie wykorzystywane tylko do zaawansowanych działań, takich jak generownie grafiki trójwymiarowej w grach, ustawieniach dual-screen oraz Wyjścia TV. Zobacz Jak zainstalować sterowniki NVIDIA dla sterowników nVidia lub ATI wiki dla sterowników ATI.

[edit] Czcionki

Kilka wskazówek, jak skonfigurować czcionki, znajdziesz w Xorg-konfiguracja czcionek.

[edit] Uruchamianie Xorg

Xorg uruchamiamy prostym poleceniem:

startx

Standardowe środowisko X jest w zasadzie "gołe", typową czynnością jest więc zainstalowanie menedżera okien lub całego środowiska graficznego jako dodatek do serwera X.

Jeżeli wystąpią problemy, zajrzyj do: /var/log/Xorg.0.log. Zwróć szczególną uwagę na linie zaczynające się od (EE), które przedstawiają błędy oraz (WW) przedstawiające ostrzeżenia mogące wskazywać inne przydatne informacje.

*Ważne* Używanie polecenia startx wymaga pliku ~/.xinitrc, aby X wiedział co uruchomić kiedy startuje. Najlepszym rozwiązaniem jest skopiowanie /etc/skel/.xinitrc do twojego katalogu domowego i wyedytowanie go. Zakomentuj linie z 'exec', których nie chcesz używać i dodaj lub odkomentuj te które wskazują na WM, który ma występować jako domyślny.

Dodatkowo, możesz również zainstalować twm i xterm (za pomocą pacman), które będą użyte, jeżeli ~/.xinitrc nie istnieje.

[edit] Startowanie X (/usr/X11R6/bin/startx) Podkręcanie

Więcej informacji na temat opcji serwera X otrzymasz wpisując:

man Xserver

Następujące opcje muszą być przypisane do zmiennej "defaultserverargs" w pliku /usr/X11R6/bin/startx.

nie pozwalaj serwerowi X na nasłuchiwanie portu tcp:

-nolisten tcp

jeżeli chcesz aby podczas startu główny ekran miał kolor czarny, wpisz:

-br

opóźnij ładowanie znaków dla czcionek 16 bitowych:

-deferglyphs 16

[edit] Linki

Zobacz również:

• Xorg
• Enabling_a_DM
• Start_X_at_boot
• Xorg_Font_Configuration
• Desktop Environment
  • KDE
  • GNOME
  • Xfce
  • Enlightenment

Powiązane strony:

• X.org Wikipedia Article
• X.org