Beginners' Guide/Post-Installation (Српски)

From ArchWiki
Revision as of 19:45, 14 February 2011 by Markov (Talk | contribs)

Jump to: navigation, search

This template has only maintenance purposes. For linking to local translations please use interlanguage links, see Help:i18n#Interlanguage links.


Local languages: Català – Dansk – English – Español – Esperanto – Hrvatski – Indonesia – Italiano – Lietuviškai – Magyar – Nederlands – Norsk Bokmål – Polski – Português – Slovenský – Česky – Ελληνικά – Български – Русский – Српски – Українська – עברית – العربية – ไทย – 日本語 – 正體中文 – 简体中文 – 한국어


External languages (all articles in these languages should be moved to the external wiki): Deutsch – Français – Română – Suomi – Svenska – Tiếng Việt – Türkçe – فارسی

Note: Ovo je deo visestranog clanka za Uputstvo za pocetnike.Kliknite ovde ako biste pre zeleli da citate uputstvo u celosti.

Nakon instalacije

Cestitamo i dobrodosli u vas novi Arch Linux sistem!

Ova sekcije ce pokriti razne, morate-uraditi, procedure nakon instalacije poput osvezavanja vaseg novog sistema i dodavanje regularnog, ne-root korisnika.

Osvezavanje

Vas novi Arch Linux osnovni sistem je sada funkcionalano GNU/Linux okruzenje spremno za prilagodjavanje. Odavde, mozete graditi ovaj elegantni skup alata u sta god pozelite ili zahtevate za vase namene.

Prijavite se sa root nalogom. Konfigurisacemo pacman i osvezicemo sistem kao root.

Note: Virtualne konzole 1-6 su dostupne. Mozete prelaziti izmedju njih sa <ALT>+F1...F6

Podesavanje mreze (ako je neophodno)

Ako ste dobro konfigurisali vas sistem, trebalo bi da imate mrezu koja radi. Probajte ping www.google.com da potvrdite: Template:Command

Ako ste uspesno uspostavili mreznu konekciju, nastavite sa Osvezavanje, sinhronizovanje i nadgradnja sistema sa pacman-om.

Ako, nakon sto ste probali da pingujete www.google.com, dobijete "unknown host" gresku, mozete da zakljucite da vasa mreza nije ispravno konfigurisana. Mozete da proverite jos jednom sledece fajlove za integritet i ispravna podesavanja:

Template:Filename - Posebno, proverite vas HOSTNAME i NETWORKING sekciju za eventualne greske u kucanju i greske generalno.

Template:Filename - Duplo proverite za format, greske u kucanju i greske.

Template:Filename - Ako koristite staticku IP adresu. Ako koristite DHCP, ovaj fajl ce biti dinamicki kreiran i unisten prema pocetnim podesavanjima (default).

Tip: Napredne instrukcije za konfigurisanje mreze se mogu naci u Network clanku.
Zicni LAN (Lokalna mreza)

Proverite vas Ethernet sa

# ifconfig -a

Svi interfejsi ce biti izlistani. Trebalo bi da vidite jedan unos za eth0, ili moguce eth1. Ovi primeri ce koristiti eth0.

Staticki IP

Ako je neophodno, mozete da podesite novu staticku IP adresu sa:

# ifconfig eth0 <ip adresa> netmask <netmask> up

i default gejtvej sa

# route add default gw <ip adresa gejtveja>

Proverite da Template:Filename sadrzi vas DNS server i dodajte ga ako nedostaje. Proverite vasu mrezu opet sa ping -c 3 www.google.com. Ako sada sve radi, podesite Template:Filename kao sto je opisano gore za staticki IP.

DHCP

Ako imate DHCP server/ruter u vasoj mrezi probajte:

# dhcpcd eth0

Ako radi, podesite Template:Filename kao sto je opisano gore, za dinamicki IP.

Bezicni LAN (Lokalna mreza)

Molim vas pogledajte Bezicni brzi start za zivo okruzenje za detalje u vezi konektovanja na bezicnu mrezu. Iako vise ne radite sa intalacionog medija, komande su iste sve dok imate instalirane sve neophodne pakete za bezicni (vajrles) internet (instalirano u sekciji "Izaberite pakete"). Upamtite, vas bezicni uredjaj mozda zahteva firmver da bi mogao da radi. Za resavanje eventualnih problema, posetite za vise detalja Wireless Setup stranicu.

Proksi server

Ako ste iza proksi servera, editujte Template:Filename i podesite http_proxy i ftp_proxy u njemu.

Analogni modem, ISDN i DSL (PPPoE)

Pogledajte Internet Access za detaljne instrukcije.

Osvezavanje, sinhronizacija i nadogradnja sistema sa pacman-om

Sada cemo osveziti sistem koristeci pacman. Pacman je package manager (paket menadzer) za Arch Linux. On upravlja celim vasim paket sistemom i obavlja instalaciju, uklanjanje, unazadjivanje paketa (preko kesa), kompajliranje specijalno prilagodjenih paketa, automatsko resavanje zavisnosti, udaljene i lokalne pretrage i jos mnogo toga. Pacman ce sada biti upotrebljen za preuzimanje sofverskih paketa sa udaljenog repozitorijuma i njihovu instalaciju na vas sistem.

Note: Ako ste instalirali preko Net-instalera, mnogi, ako ne svi, od vasih paketa su vec aktuelni. Medjutim, preporucljivo je da prodjete kroz ovaj proces ozvezavanja.
/etc/pacman.conf

pacman ce pokusati da cita Template:Filename svaki put kad je pokrenut. Ovaj konfiguracioni fajl je podeljen u delove, ili repozitorijume. Svaka sekcija definise pakete repository koje pacman moze da koristi kada vrsi pretragu za paketima. Izuzetak za ovo su options sekcija, koja definise globalne opcije.

Note: Vec postojeca podesavanja bi trebala da rade, pa modifikovanje u ovom trenutku moze biti suvisno. Medjutim, provera je uvek preporucljiva. Dalje informacije su dostupne u Mirrors clanku.
# nano /etc/pacman.conf

Repozitorijumi su opisani ispod; omogucite sve raspolozive repozitorijume tako sto cete ukloniti # ispred 'Include =' i '[repository]' linija.

Note: Kada birate repozitorijume, obavezno dekomentirajte naslove repozitorijuma u [zagradama] kao i 'Include =' linije. Ukoliko to ne ucinite, kao rezultat cete dobiti repozitorijum koji ce biti preskocen! Ovo je vrlo cesta greska koja se desava.
Repozitorijumi za pakete

repozitorijum za softver je lokacija za skladistenje iz koje softverski paketi mogu biti preuzeti i instalirani na racunar. Arch Linux odrzavaoci paketa (programeri i Trusted Users) odrzavaju veliki broj oficijalnih repozitorijuma koji sadrze softverske pakete za vitalnim i popularnim softverom, spremni za pristup preko pacman-a. Ovaj clanak istice te zvanicno-podrzane repozitorijume. Pogledajte Official Repositories Za vise informacija ukljucujuci detalje o svrsi svakog repozitorijuma.

Vecina ljudi ce zeleti da koristi [core], [extra] i [community]. Ako zelite da koristite 32-bitne aplikacije na Arch x86_64, ukljucite [multilib] repozitorijum tako sto cete dodati linije ispod u /etc/pacman.conf:

[multilib]
Include = /etc/pacman.d/mirrorlist
AUR

AUR takodje sadrzi nepodrzanu granu, kojoj se ne moze pristupiti direktno sa pacman-om. AUR [nepodrzan] ne sadrzi binarne pakete. On pre pruza vise od sesnaest hiljada PKGBUILD skripti za izgradnju paketa iz izvornog koda koji su mozda nedostupni preko drugih repozitorijuma. Kada jedan AUR nepodrzani paket stekne dovoljno glasova za popularnost, moze biti prebacen u AUR [community] binarni repozitorijum, ako je korisnik koji ga odrzava voljan da ga usvoji i odrzava tamo.

  • Odrzava se od strane korisnika kojima se veruje -eng. TU (Trusted User)
  • Svi PKGBUILD-ovi su bash skripte za izgradnju paketa
  • Nije dostupan sa pacman-om po difoltu

* pacman omotaci (AUR Helpers) vam mogu pomoci da bez poteskoca pristupite AUR-u.

/etc/pacman.d/mirrorlist

Definise pacman repozitorijum odraze i prioritete.

Otvorite Template:Filename u nekom tekst editoru i uklonite komentare (uklonite '#' ispred) za server koji se nalazi blizu vas. Zatim izdajte komandu za kompletno osvezenje paketa:

# pacman -Syy

Dodavanje dva --refresh ili -y zastava primorava pacman-a da osvezi sve liste paketa cak i ako se smatra da su vec aktuelni. Izdavanje -Syy kad god se promeni odraz, je dobra praksa i tako cete izbeci moguce glavobolje.

rankmirrors

Alternativno, mozete da koristite rankmirrors. rankmirrors je bash skripta koja ce pokusati da detektuje nekomentirane odraze naznacene u Template:Filename koji su najblize do instalacione masine bazirano na latenciji. Brzi odrazi ce u velikoj meri da unaprede performanse pacman-a i opsti Arch Linux dozivljaj. Ova skripta moze da se pokrene periodicno, pogotovo ako izabrani odrazi pruzaju nekonzistentan protok i/ili osvezenja. Imajte na umu da rankmirrors ne testira za protok. Alati poput wget ili rsync mogu biti upotrebljeni za efikasno testiranje protoka odraza nakon sto je novi Template:Filename generisan.

Izdajte sledecu komandu da kompletno osvezite bazu paketa, nadogradite i instalirate curl:

# pacman -Syyu curl
  • Ako dobijete gresku u ovom koraku, upotrebite komandu "nano /etc/pacman.d/mirrorlist" i uklonite komentar za server koji vam odgovara.

cd u Template:Filename direktorijumu:

# cd /etc/pacman.d

Bekapujte postojeci Template:Filename:

# cp mirrorlist mirrorlist.backup

Editujte mirrorlist.backup i dekomentirajte sve odraze na istom kontinentu ili u geografskoj blizini da testirate sa rankmirrors.

# nano mirrorlist.backup

Pokrenite skriptu na mirrorlist.backup sa -n prekidacem i preusmerite izlaz u novi /etc/pacman.d/mirrorlist fajl:

# rankmirrors -n 6 mirrorlist.backup > mirrorlist

-n 6: rank the 6 closest mirrors

Primorajte pacman da osvezi sve liste paketa sa novom listom odraza na mestu:

# pacman -Syy
Provera odraza za aktuelne pakete

Jer rankmirrors ne uzima u obzir koliko je paket lista sa odraza aktuelna, vazno je da napomenemo da jedan ili vise odraza koje selektuje kao najbrze mogu ipak biti neaktuelni. ArchLinux provera odraza prijavljuje razne aspekte o odrazima poput mreznih problema sa odrazima, problema sa prikupljanjem podataka, zadnje vreme kada je odraz bio sinhronizovan, itd. Mozda cete pozeleti da rucno ispitate Template:Filename, da bi seuverili da fajl sadrzi samo aktuelne odraze ako je posedovanje najskorijih paket verzija prioritet.

Alternativno, Mirrorlist Generator moze automatski da rankira odraze koji su blizu vase lokacije prema tome koliko su aktuelni.

Bolje se upoznajte se pacman-om

pacman je najbolji prijatelj Arch korisnika. Vrlo je preporucljivo da studirate i naucite kako da koristite pacman(8) alatku. Probajte:

$ man pacman

Za vise informacija, bacite pogled na pacman wiki clanak u vase slobodno vreme, ili pogledajte pacman rosetta unos za poredjenje sa drugim popularnim paket menadzerima.

Osvezavanje sistema

Sada ste spremni da nadogradite ceo vas sistem. Pre nego sto to ucinite, procitajte vesti (i opciono mejling lista za objave). Obicno ce programeri obezbediti vazne informacije o neophodnim podesavanjima i modifikacijama za poznate probleme. Konsultovanje ovih stranica pre nadogradnje je dobra praksa.

Sinhronizujte, osvezite i nadogradite vas ceo sistem sa:

# pacman -Syu

ili:

# pacman --sync --refresh --sysupgrade

pacman ce sada preuzeti svezu kopiju glavne paket liste sa servera definisanog u Template:Filename i izvrsiti sve dostupne nadogradnje. Mozda cete biti upitani da nadogradite i sam pacman u ovom momentu. Ako je to slucaj, recite "yes", a zatim ponovo izdajte pacman -Syu komandu kada zavrsi.

Restartujte ukoliko je izvrsena nadogradnja kernela.

Note: Obicno, konfiguracione promene mogu zahtevati delovanje korisnika tokom nadogradnje; procitajte pacman-ove izlaze za relevantne informacije.

Pacman-ov izlaz se cuva u Template:Filename.

Pogledajte Upravljanje paketima FAQ za odgovore za cesto postavljana pitanja koja se odnose na osvezenje i upravljanje vasim paketima.

Ignorisanje paketa

Nakon izvrsene komande pacman -Syu, ceo sistem ce biti nadogradjen. Moguce je da sprecite pakete da budu nadogradjeni. Tipicni scenario bi bio paket cija nadogradnja moze biti problematicna za sistem. U tom slucaju postoje dve opcije; odredite pakete koje zelite da preskocite u pacman komandnoj liniji tako sto cete upotrebiti --ignore prekidac (pacman -S --help za detalje) ili trajno odredite da se paket preskace u /etc/pacman.conf fajlu u IgnorePkg nizu. Za vise informacija, molim vas pogledajte pacman wiki unos.

Molm vas da imate na umu da se od naprednog korisnika ocekuje da drzi sistem aktuelnim sa pacman -Syu, pre nego da selektivno nadogradjuje pakete. Mozete da odstupate od ovog tipicnog nacina upotrebe ukoliko zelite; samo budite upozoreni da postore vece sanse da stvari nece raditi ocekivano i da mogu slomiti vas sistem. Vecina zalbi se desava kada se vrsi selektivna nadogradnja, neobicno kompajliranje ili ako je izvrseno nepravilno instaliranje softvera. Upotreba IgnorePkg u /etc/pacman.conf je zbog toga nepreporucljiva i treba je koristiti samo sporadicno, ako znate sta radite.

The Arch rolling release model (Arch-ov model novih verzija u letu)

Imajte na umu da je Arch rolling release distribucija. To znaci da nikad ne postoji razlog da ponovo instalirate ili vrsite detaljnu reizgradnju sistema da bi ste nadogradili na najskoriju verziju. Jednostavnim izdavanjem pacman -Syu preiodicno odrzavate vas sistem aktuelnim i na krvavoj ostrici (bleeding edge). Na kraju ove nadogradnje, vas sistem je kompletno osvezen i nov. Zapamtite da restartujete ako je doslo do nadogradnje kernela.

Dodavanje korisnika

Note: Pre dodavanja vasih korisnika, razmotrite ojacavanje vaseg sistema prelaskom sa md5 hesa za sifre na sha512 hesa za sifre. Pogledajte [SHA_sifra_hes] wiki clanak za vise informacija.

Linux je visekorisnicko okruzenje. Ne bi trebali da radite svakidasnje poslove upotrebom root naloga. To je vise nego siromasna praksa; to je opasno. Root je za administrativne poslove. Umesto toga, dodajte normalnog, ne-root, korisnika upotrebom /usr/sbin/useradd programa.

# useradd -m -g [startne-grupe] -G [dodatne-grupe] -s [login_shell] [korisnicko-ime]
  • -m Pravi home direktorijum za korisnika kao /home/korisnicko-ime. U okviru svojih home direktorijuma, korisnici mogu da pisu fajlove, brisu ih, instaliraju programe, itd. Home direktorijumi korisnika ce sadrzati njihove podatke i licne konfiguracione fajlove, takozvane 'tacka fajlove' (njihovo ime kao prefiks ima tacku), koji su 'skriveni'. (Da vidite tacka-fajlove, ukljucite odgovarajucu opciju u vasem fajl menadzeru ili pokrenite ls komandu sa -a prekidacem.) Ako postoji konflikt izmedju korisnickih (pod /home/korisnicko-ime) i globalnih konfiguracionih fajlova, (obicno pod /etc/) podesavanja u korisnickom fajlu ce imati prednost. Tacka-fajlovi koji ce najverovatnije biti menjani od strane korisnika su .xinitrc i .bashrc fajlovi. To su konfiguracioni fajlovi za xinit i Bash. Oni omogucavaju korisniku mogucnost da promeni prozor menadzer koji ce biti startovan prilikom prijavljivanja i takodje aliase, komande zadate od strane korisnika i prostorne varijable. Kada je korisnik napravljen, njihovi tacka-fajlovi ce biti preuzeti iz /etc/skel direktorijuma gde obitavaju uzorci sistemskih fajlova.
  • -g Ime grupe ili broj korisnikove inicijalne grupe za prijavljivanje. Ime grupe mora da postoji. Ako je obezbedjen broj grupe, on mora da se odnosi na vec postojecu grupu. Ako nije zadat, ponasanje komande useradd ce zavisiti od USERGROUPS_ENAB varijable koja se nalazi u /etc/login.defs.
  • -G Lista dopunskih grupa kojih je korisnik isto clan. Svaka grupa je odvojena od sledece zarezom, bez praznih prostora. Prema pocetnim podesavanjima (default) korisnik pripada samo inicijalnoj grupi.
  • -s Staza i ime fajla korisnikove osnovnoe skoljke (shell) za logovanje. Arch Linux init skripte koriste Bash. Nakon pokretanja sistema (butovanja), osnovna skoljka za prijavljivanje je specificna za svakog korisnika pojedinacno. (Obezbedite paket za izabranu skoljku ukoliko koristite nesto drugo, a ne Bash).

Korisne grupe za vaseg ne-root korisnika su:

  • audio - za poslove koji ukljucuju zvucnu karticu i programe koji se odnose na nju
  • floppy - za pristup flopiju ukoliko postoji
  • lp - za upravljanje poslovima stampanja
  • optical - za upravljanje poslovima sa optickim citacima
  • storage - za upravljanje uredjajima za skladistenje podataka
  • video - za video poslove i hardversku akceleraciju
  • wheel - za upotrebu sudo-a
  • games - neophodno za dozvolu za pisanje za igrice u games grupi
  • power - za upravljanje napajanjem (npr.: gasenje racunara sa dugmetom za napajanje)
  • scanner - za upotrebu skenera

Tipicni desktop sistem primer, uz dodatog korisnika pod imenom "archie" sa bash-om kao skoljkom za prijavljivanje:

# useradd -m -g users -G audio,lp,optical,storage,video,wheel,games,power,scanner -s /bin/bash archie

Sledece, dodajte sifru za vaseg novog korisnika sa komandom /usr/bin/passwd.

Primer za naseg korisnika, 'archie':

# passwd archie

(Bicete upitani da obezbedite novu sifru.)

Vas novi ne-root korisnik je sada napravljen zajedno sa kuca (home) direktorijumom i sifrom za prijavljivanje.

Brisanje korisnickog naloga:

U slucaju greske, ili ako zelite da obrisete nalog korisnika u korist drugog imena ili iz nekog drugog razloga, upotrebite /usr/sbin/userdel:

# userdel -r [username]
  • -r Fajlovi u korisnickom kuca (home) direktorijumu ce biti uklonjeni zajedno sa kuca direktorijumom i korisnikovim mejl spool-om.

Ako zelite da promenite ime vaseg korisnika ili bilo kog postojeceg korisnika, pogledajte Promena korisnickog imena stranicu Arch wiki-ja i/ili Grupe i Upravljanje korisnikom clanke za dalje informacije. Takodje mozete da proverite man stranice za usermod(8) i gpasswd(8).

Instalacija i podesavanje Sudo-a (Opciono)

Instalirajte Sudo:

# pacman -S sudo

Da dodate korisnika kao sudo korisnika (a "sudoer"), visudo komanda mora biti pokrenuta kao root.

Po difoltu, visudo komanda koristi editor vi. Ako ne znate kako da koristite vi, mozete da podesite EDITOR prostornu varijablu na editor prema vasem izboru, kao u ovom primeru sa editorom "nano":

# EDITOR=nano visudo
Note: Imajte na umu da podesavate varijablu i startujete visudo na istoj liniji u isto vreme. Ovo nece raditi ispravno kao dve zasebne komande.

Ako znate da koristite vi, upotrebite komandu visudo bez EDITOR=nano varijable:

# visudo

Ovo ce otvoriti fajl /etc/sudoers u specijalnoj sesiji vi-ja. Visudo kopira fajl da bi bio editovan u privremenom fajlu, edituje ga sa nekim editorom, (vi po difoltu), i zatim izvrsava proveru ispravnosti. Ako prodje proveru, privremeni fajl prepisuje original uz odgovarajuce dozvole.

Warning: Nemojte da editujete /etc/sudoers direktno sa editorom; Greske u sintaksi mogu uzrokovati probleme (poput toga da root korisnik postane neupotrebljiv. Morate da koristite visudo komandu da editujete /etc/sudoers.

U prethodnoj sekciji mi smo dodali vaseg korisnika u "wheel" grupu. Da damo korisnicima u wheel grupi pune root privilegije kada u svojim komandama imaju "sudo" kao prefix, uklonicemo sledecu liniju:

%wheel	ALL=(ALL) ALL

Sada mozete da date bilo kom korisniku pristup sudo komandi tako sto cete ih dodati u wheel grupu.

Za vise informacija, poput <TAB> kompletiranja, pogledajte Sudo.

Extras

You should now have a completely functional Arch system which will act as a suitable base for you to build upon based on your needs. However, most people are interested in a desktop system, complete with sound and graphics. This part of the guide will give a quick run down to getting these extras working.

Sound

If you want sound, proceed to Advanced Linux Sound Architecture for instructions. Alternatively, proceed to the next section (installing a GUI) first, and set up sound later (it usually works out of the box, so you'll just need to unmute it).

The Advanced Linux Sound Architecture (ALSA) is included with the kernel and it's recommended to try it first. However, if it doesn't work or you aren't satisfied with the quality, the Open Sound System is a viable alternative. OSSv4 has been released under a free license and is generally considered a significant improvement over the older OSS which was replaced by ALSA. Instructions can be found in the OSS article.

If you have advanced audio requirements, take a look at Sound for an overview of various articles.

Graphical User Interface

Install X

The X Window System version 11 (commonly X11, or just simply X) is a networking and display protocol which provides windowing on bitmap displays. In laymens terms, it provides the standard toolkit and protocol to build graphical user interfaces (GUIs).

Warning: If you're installing Arch in a Virtualbox guest, you need a different way to complete X installation. See Running Arch Linux as a guest, then skip the A,B,C steps below.

Now we will install the base Xorg packages using pacman. This is the first step in building a GUI.

Install the base packages:

# pacman -S xorg

Install mesa for 3D support:

# pacman -S mesa

The 3D utilities glxgears and glxinfo are included in the mesa-demos package, install if needed:

# pacman -S mesa-demos

Install video driver

Next, you should install a driver for your graphics card.

You will need knowledge of which video chipset your machine has. If you do not know, use the /usr/sbin/lspci program:

$ lspci
Note: The vesa driver is the most generic, and should work with almost any modern video chipset. If you cannot find a suitable driver for your video chipset, vesa should work with any video card, but it offers only slow 2D.

For a complete list of all open-source video drivers, search the package database:

$ pacman -Ss xf86-video | less
Note: Proprietary drivers for NVIDIA and ATI are covered in the next sections. If you plan on doing heavy 3D processing such as gaming, consider using these.

Use pacman to install the appropriate video driver for your video card/onboard video. Example for the Savage driver:

# pacman -S xf86-video-savage
Tip: For some Intel graphics cards, configuration may be necessary to get proper 2D or 3D performance, see Intel for more information.
NVIDIA Graphics Cards

NVIDIA users have three options for drivers (in addition to the vesa driver):

  • The open source nouveau driver, which offers fast 2d acceleration and experimental 3d support which is good enough for basic compositing (note: does not fully support powersaving yet). Feature Matrix.
  • The open source (but obfuscated) nv driver, which is very slow and only has 2d support.
  • The proprietary nvidia drivers, which offer good 3d performance and powersaving. Even if you plan on using the proprietary drivers, it's recommended to start with nouveau and then switch to the binary driver, because nouveau will almost always work out-of-the-box, while nvidia will require configuration and likely some troubleshooting. See NVIDIA for more information.

The open-source nouveau driver should be good enough for most users and is recommended:

# pacman -S xf86-video-nouveau

Or, for 3D support (highly experimental):

# pacman -S nouveau-dri

Create the file Template:Filename, and input the following contents:

Section "Device"
    Identifier "n"
    Driver "nouveau"
EndSection

This is required to ensure that nouveau driver is loaded. Xorg is not yet smart enough to do this by itself.

Tip: For advanced instructions, see Nouveau.
ATI Graphics Cards

ATI owners have two options for drivers (in addition to the vesa driver):

  • The open source radeon driver provided by the xf86-video-ati package. See the radeon feature matrix for details.
  • The proprietary fglrx driver provided by the catalyst package located in the AUR. It supports only newer devices (HD2xxx and newer). It was once a package offered by Arch in the extra repository, but as of March 2009, official support has been dropped because of dissatisfaction with the quality and speed of development of the proprietary driver. See ATI Catalyst for more information.

The open-source driver is the recommended choice. Install the radeon ATI Driver:

# pacman -S xf86-video-ati
Tip: For advanced instructions, see ATI.

Install input drivers

Udev should be capable of detecting your hardware without problems and evdev (xf86-input-evdev) is the modern, hotplugging input driver for almost all devices so in most cases, installing input drivers is not needed. At this point, evdev has already been installed as a dependency of Xorg.

If evdev does not support your device, install the needed driver from the xorg-input-drivers group.

For a complete list of available input drivers, invoke a pacman search:

# pacman -Ss xf86-input | less
Note: You only need xf86-input-keyboard or xf86-input-mouse if you plan on disabling hotplugging, otherwise, evdev will act as the input driver.

Laptop users (or users with a touchscreen) will also need the synaptics package to allow X to configure the touchpad/touchscreen:

# pacman -S xf86-input-synaptics
Tip: For instructions on fine tuning or troubleshooting touchpad settings, see the Touchpad Synaptics article.

Configure X (Optional)

Warning: Proprietary drivers usually require a reboot after installation along with configuration. See NVIDIA or ATI Catalyst for details.

X Server features auto-configuration and therefore can function without an xorg.conf. If you still wish to configure X Server, please see the Xorg wiki page.

Non-US keyboard

If you do not use a standard US keyboard you need to set the keyboard layout in Template:Filename:

Section "InputClass"
    Identifier "evdev keyboard catchall"
    MatchIsKeyboard "on"
    MatchDevicePath "/dev/input/event*"
    Driver "evdev"
    Option "XkbLayout" "be"
EndSection
Note: The XkbLayout key may differ from the keymap code you used with the km or loadkeys command. For instance, the uk layout corresponds to the key: gb.

Testing X

This section will explain how to start the very basic graphical environment included with in the xorg group in order to test it. This uses the simple default X window manager, twm.

The default X environment is rather bare. This section below will deal with installing a desktop environment or window manager of your choice to supplement X.

If you installed Xorg before creating your regular user, there will be an empty .xinitrc file in your $HOME that you need to either delete or edit in order for X to start properly. If you do not do this X will show a blank screen with what appears to be no errors in your Template:Filename. Simply deleting it will get it running with a default X environment.

$ rm ~/.xinitrc
Message bus
Note: dbus is likely required for many of your applications to work properly, if you know you don't need it, skip this section.

Install dbus:

# pacman -S dbus

To start automatically on boot, you should add dbus to your DAEMONS array in Template:Filename:

DAEMONS=(syslog-ng dbus network crond)

If you need to start dbus without rebooting, run

# /etc/rc.d/dbus start
Start X
Note: The Ctrl-Alt-Backspace shortcut traditionally used to kill X has been deprecated and will not work to exit out of this test. You can enable Ctrl-Alt-Backspace by editing xorg.conf, as described here.

Finally, start Xorg:

$ startx

or

$ xinit -- /usr/bin/X -nolisten tcp

A few movable windows should show up, and your mouse should work. Once you are satisfied that X installation was a success, you may exit out of X by issuing the exit command into the prompts until you return to the console.

If the screen goes black, you may still attempt to switch to a different virtual console (CTRL-Alt-F2, for example), and login blindly as root, followed by <Enter>, followed by root's password followed by <Enter>.

You can attempt to kill the X server with /usr/bin/pkill (note the capital letter X):

# pkill X

If pkill does not work, reboot blindly with:

# reboot
In case of errors

If a problem occurs, then look for errors in Template:Filename. Be on the lookout for any lines beginning with Template:Codeline which represent errors, and also Template:Codeline which are warnings that could indicate other issues.

$ grep EE /var/log/Xorg.0.log

Errors may also be searched for in the console output of the virtual console from which X was started.

See the Xorg article for detailed instructions and troubleshooting.

Need Help?

If you are still having trouble after consulting the Xorg article and need assistance via the Arch forums, be sure to install and use wgetpaste:

# pacman -S wgetpaste

Use wgetpaste and provide links for the following files when asking for help in your forum post:

  • ~/.xinitrc
  • /etc/X11/xorg.conf
  • /var/log/Xorg.0.log
  • /var/log/Xorg.0.log.old

Use wgetpaste like so:

$ wgetpaste </path/to/file>

Post the corresponding links given within your forum post. Be sure to provide appropriate hardware and driver information as well.

Warning: It is very important to provide detail when troubleshooting X. Please provide all pertinent information as detailed above when asking for assistance on the Arch forums.

Install Fonts

At this point, you may wish to save time by installing visually pleasing, true type fonts, before installing a desktop environment/window manager. DejaVu is a set of high quality, general-purpose fonts.

Install with:

# pacman -S ttf-dejavu

Refer to Font Configuration for how to configure font rendering and Fonts for font suggestions and installation instructions.

Choose and install a graphical interface

The X Window System provides the basic framework for building a graphical user interface (GUI).

Window Manager (WM) 
Controls the placement and appearance of application windows in conjunction with the X Window System. See Window managers for more information.
Desktop Environment (DE)
Works atop and in conjunction with X, to provide a completely functional and dynamic GUI. A DE typically provides a window manager, icons, applets, windows, toolbars, folders, wallpapers, a suite of applications and abilities like drag and drop. When you think of a personal desktop, it's usually a DE that you want. See Desktop environments for more information.

Alternatively, you can build your own DE by using a WM and the applications of your choice.

Note: Unlike lots of other distributions, Arch won't decide what graphical environment you want to use. Choosing your DE or WM is a very subjective and personal decision. Choose the best environment for your needs. It's worth trying out a bunch of the environments listed here before you make your choice as pacman can completely remove anything you install.

After installing a graphical interface, you'll probably want to continue with General Recommendations for post-installation instructions.

Methods for starting your Graphical Environment

Manually

You might prefer to start X manually from your terminal rather than booting straight into the desktop. For DE-specific commands, please see the wiki page corrosponding to your DE for more information. For more generic X commands, please see the section on the Xorg page.

Automatically

You might prefer to have the desktop start automatically during boot instead of starting X manually. See Display Manager for instructions on using a login manager or Start X at Boot for two lightweight methods that don't rely on a display manager.