Difference between revisions of "GNOME (Polski)"

From ArchWiki
Jump to navigation Jump to search
m (fixed vocab)
(Redirected page to pl:GNOME)
Line 1: Line 1:
[[Category:Desktop environments (Polski)]]
+
#REDIRECT [[pl:GNOME]]
[[Category:HOWTOs (Polski)]]
 
[[Category:Polski]]
 
{{i18n|GNOME}}
 
 
 
== Wstęp ==
 
Środowisko graficzne [http://www.gnome.org/ GNOME] (ang. GNU Network Object Model Environment) jest częścią projektu [http://www.gnu.org/ GNU] i zostało wydane na licencji [http://www.gnu.org/licenses/gpl.html GPL]. Projekt został rozpoczęty w sierpniu 1997 roku przez Miguela de Icaza w celu stworzenia w pełni wolnodostępnego graficznego środowiska użytkownika dla systemu GNU/Linux, jako alternatywy dla środowiska KDE, opartego o bibliotekę Qt (do listopada 1997 nie będącą wolnym oprogramowaniem). Środowisko GNOME składa się wyłącznie z wolnego i otwartego oprogramowania.
 
 
 
Projekt GNOME dostarcza dwóch rzeczy: środowiska graficznego GNOME, intuicyjnego i atrakcyjnego pulpitu dla użytkowników, oraz platformy programistycznej GNOME, czyli rozbudowanego zestawu narzędzi do tworzenia aplikacji zintegrowanych z tym środowiskiem.
 
 
 
Projekt GNOME kładzie nacisk na prostotę i użyteczność. Inne cele projektu:
 
* Wolność do tworzenia środowiska graficznego, którego kod źródłowy będzie zawsze dostępny.
 
* Zapewnienie pulpitu dla każdego, niezależnie od umiejętności technicznych czy stopnia niepełnosprawności.
 
* Internacjonalizacja, czyli dostępność GNOME w wielu językach. W tej chwili GNOME jest przetłumaczone w 166 językach.
 
* Zapewnienie przyjaznej pracy deweloperom, niezależnie od używanego języka programowania.
 
* Organizacja regularnych cykli wydawniczych i zdyscyplinowana struktura wspólnoty.
 
* Zapewnienie poparcia ze strony innych instytucji.
 
 
 
== Instalacja ==
 
Aby zainstalować środowisko graficzne GNOME, instalujemy grupę <code>gnome</code> wydając polecenie:
 
# pacman -Sy gnome
 
Oto lista pakietów z grupy <code>gnome</code>, które '''mogą''' być niepotrzebne:
 
* epiphany - domyślna przeglądarka internetowa środowiska GNOME;
 
* gnome-backgrounds - zbiór tapet;
 
* gnome-screensaver - kolekcja wygaszaczy;
 
* gnome-themes -  zbiór kompozycji pulpitu;
 
* gnome2-user-docs - dokumentacja (często w języku angielskim)
 
* yelp - dokumentacja (często w języku angielskim)
 
* libgail-gnome - biblioteka wykorzystywana np. przez czytnik ekranu Orca
 
 
 
Dodatkowe pakiety znajdują się w grupie <code>gnome-extra</code>:
 
# pacman -S gnome-extra
 
Oto lista pakietów z grupy <code>gnome-extra</code>, które '''mogą''' być niepotrzebne:
 
* bug-buddy - pakiet służący do raportowania błędów.
 
* cheese
 
* dasher - program, za pomocą którego można wprowadzać znaki wskaźnikiem, nie używając klawiatury.
 
* deskbar-applet - pasek wyszukiwania dla GNOME
 
* ekiga - wideo-komunikator
 
* evolution-exchange
 
* evolution-webcal - kalendarz sieciowy w evolution
 
* file-roller - archiwizator
 
* gcalctool - kalkulator
 
* gedit - edytor tekstu. Jeżeli używasz innego edytora, nie musisz instalować tego
 
* gnome-audio - kolekcja dźwięków dla GNOME
 
* gnome-games i gnome-games-extra-data - kolekcja prostych gier
 
* gnome-mag - lupa ekranowa
 
* gnome-nettool i gnome-netstatus - zbiory klikalnych narzędzi sieciowych
 
* gnome-Utils - zbiór narzędzi dla GNOME
 
* gucharmap - tablica znaków Unicode
 
* gok - klawiatura ekranowa
 
* hamster-applet
 
* mousetweaks - niestandardowe ustawienia myszki
 
* orca - czytnik ekranu
 
* seahorse i seahorse-plugins - menadżer haseł i kluczy szyfrujących (to warto mieć)
 
* sound-juicer - zgrywarka płyt cd-audio
 
* tomboy - menadżer notek pulpitowych
 
* totem - odtwarzacz multimedialny
 
* vinagre - klient VNC
 
* vino - pakiet do zarządzania zdalnym serwerem
 
* zenity - proste okna dialogowe
 
 
 
== Uruchomienie GNOME ==
 
GNOME z uruchomimy z konsoli za pomocą polecenia:
 
$ gnome-session
 
Dodajemy poniższy wpis dla konkretnego użytkownika {{filename|~ /.xinitrc}} (i upewnij się, że jest to jedyna linia, która zaczyna się od <code>exec</code>):
 
{{File|name=~/.xinitrc|content=exec gnome-session}}
 
W przypadku problemów z automontowaniem:
 
{{File|name=~/.xinitrc|content=exec ck-launch-session gnome-session}}
 
Aby ustawić globalnie dla wszystkich użytkowników, dodajemy wpis do pliku {{filename|/etc/X11/xinit/xinitrc}}.
 
 
 
== GNOME Display Manager ==
 
GDM (GNOME Display Manager) to menedżer logowania dla środowiska graficznego GNOME. Został zaprojektowany jako prostsza w konfiguracji alternatywa dla domyślnego w X11 menedżera XDM.
 
# pacman -S gdm
 
a następnie na końcu sekcji DAEMONS w pliku {{filename|/etc/rc.conf}} dodajemy odpowiedni wpis:
 
{{File|name=/etc/rc.conf|content=DAEMONS=(...gdm)}}
 
Ręczne uruchomienie:
 
# /etc/rc.d/gdm start
 
Istnieje też druga metoda uruchamiania GDM (bez udziału {{filename|/etc/rc.conf}}). Edytujemy {{filename|/etc/inittab}} i ustawiamy tak, aby wyglądało to tak jak na poniższym przykładzie:
 
{{File|name=/etc/inittab|content=
 
...
 
# Boot to console                                       
 
#id:3:initdefault:                                       
 
# Boot to X11                                           
 
'''id:5:initdefault:'''
 
...
 
# Example lines for starting a login manager
 
#x:5:respawn:/usr/bin/xdm -nodaemon
 
'''x:5:respawn:/usr/sbin/gdm -nodaemon'''
 
#x:5:respawn:/usr/bin/kdm -nodaemon
 
#x:5:respawn:/usr/bin/slim >& /dev/null
 
#x:5:once:/bin/su nazwa_użytkownika -l -c "/bin/bash --login -c startx >/dev/null 2>&1"
 
#x:5:respawn:/usr/sbin/entranced --nodaemon >& /dev/null
 
}}
 
Do pliku {{Filename|~/.xinitrc}} znajdującego się w katalogu domowym należy dodać:
 
{{File|name=/etc/~/.xinitrc|content=exec gnome-session}}
 
i wszystkie inne linijki zaczynające się od <code>exec</code> zakomentować, a następnie uruchomić:
 
startx
 
 
 
Alternatywnym wyjściem jest:
 
* zainstalowanie [http://aur.archlinux.org/packages.php?ID=31165 pakietu] z  [[Arch User Repository (Polski)|AUR]], dzięki czemu otrzymamy możliwość modyfikacji ustawień GDM za pomocą graficznego konfiguratora.
 
* [[Pacman_(Polski)#Downgrade_pakietów|Przeczytaj "Downgrade pakietów"]].
 
 
 
=== Konfiguracja GDM ===
 
 
 
==== Autologowanie użytkownika ====
 
Aby dany użytkownik logował się automatycznie, należy dodać poniższy wpis do {{filename|/etc/gdm/custom.conf}}:
 
{{File|name=/etc/gdm/custom.conf|content=
 
[daemon]
 
AutomaticLoginEnable=true
 
AutomaticLogin=nazwa_użytkownika
 
}}
 
 
 
==== Zmiana wyglądu GDM - Metoda 1 ====
 
Aby zmienić wygląd domyślnego motywu GDM, wystarczy wpisać polecenie:
 
* w przypadku zainstalowanego sudo
 
# gksudo -u gdm dbus-launch gnome-appearance-properties
 
* w przypadku, gdy nie używamy sudo
 
# gksu -u gdm dbus-launch gnome-appearance-properties
 
 
 
==== Zmiana wyglądu GDM - Metoda 2 ====
 
Otwieramy <code>gconf-editor</code>:
 
# sudo -u gdm dbus-launch gconf-editor
 
Ustawienia GDM:
 
* Tapeta
 
/desktop/gnome/background/picture_filename
 
Ewentualnie możemy podmienić plik, zachowując nazwę oryginalnego, w katalogu {{Filename|/usr/share/pixmaps/backgrounds/gnome}}.
 
* Motyw GTK
 
/desktop/gnome/interface/gtk_theme
 
* Motyw ikon
 
/desktop/gnome/interface/icone_theme
 
* Ikona w oknie logowania
 
/apps/gdm/simple-greeter/logo_icon_name
 
 
 
==== Zmiana wyglądu GDM - Metoda 3 ====
 
Ustawienia GDM:
 
* Tapeta
 
Polecenie wyświetli nam obecną tapetę
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --get /desktop/gnome/background/picture_filename
 
Polecenie ustawi nam nową tapetę
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type string /desktop/gnome/background/picture_filename /data/pictures/Grassy.jpg
 
Ewentualnie możemy podmienić plik, zachowując nazwę oryginalnego, w katalogu {{Filename|/usr/share/pixmaps/backgrounds/gnome}}.
 
* Motyw GTK
 
Polecenie wyświetli nam obecny motyw GTK
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --get  /desktop/gnome/interface/gtk_theme
 
Polecenie ustawi nam nowy motyw GTK
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type string /desktop/gnome/interface/gtk_theme Redmond
 
* Motyw ikon
 
Polecenie wyświetli nam obecny motyw ikon
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --get /desktop/gnome/interface/icon_theme
 
Polecenie ustawi nam nowy motyw ikon
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type string /desktop/gnome/interface/icon_theme Tangerine
 
* Ikona w oknie logowania
 
Polecenie wyświetli nam obecną ikonę
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --get /apps/gdm/simple-greeter/logo_icon_name
 
Polecenie ustawi nam nową ikonę
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type string /apps/gdm/simple-greeter/logo_icon_name gnome-globe
 
 
 
==== Konfiguracja wyświetlania kont ====
 
Otwieramy <code>gconf-editor</code>:
 
# sudo -u gdm dbus-launch gconf-editor
 
Ustawienia znajdziemy w:
 
/apps/gdm/simple-greeter/disable_user_list
 
Wyświetlanie kont możemy wyłączyć także za pomocą polecenia:
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type boolean /apps/gdm/simple-greeter/disable_user_list true
 
Natomiast poniższe polecenie włącza wyświetlanie kont w GDM:
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type boolean /apps/gdm/simple-greeter/disable_user_list false
 
 
 
==== GDM i Compiz ====
 
Otwieramy <code>gconf-editor</code>:
 
# sudo -u gdm dbus-launch gconf-editor
 
Ustawienia znajdziemy w:
 
/apps/gdm/simple-greeter/wm_use_compiz
 
Menedżera Compiz możemy wyłączyć także za pomocą polecenia:
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type boolean /apps/gdm/simple-greeter/wm_use_compiz false
 
Natomiast poniższe polecenie włącza menedżera Compiz w GDM:
 
# sudo -u gdm gconftool-2 --set --type boolean /apps/gdm/simple-greeter/wm_use_compiz true
 
 
 
== Zalecane demony w GNOME ==
 
GNOME wymaga The Hardware Abstraction Layer do poprawnego działania. HAL jest sprzętową warstwą abstrakcyjną oraz projektem oprogramowania Open-Source, które pozwala aplikacjom biurkowym w systemie operacyjnym na bezpośredni dostęp do informacji o podłączonym sprzęcie, jego właściwościach oraz typie urządzenia, a także do automatyzacji montowania dysków, napędów optycznych i pamięci przenośnych. W ten sposób powłoka graficzna może reprezentować zasoby urządzenia w bardzo prosty i przejrzysty sposób, przyjazny dla użytkownika.
 
 
 
Przed uruchomieniem demona HAL należy zainstalować odpowiednie pakiety:
 
# pacman -S dbus hal
 
Następnie edytujemy plik {{filename|/etc/rc.conf}}:
 
{{File|name=/etc/rc.conf|content=DAEMONS = (...hal...)}}
 
Na koniec ręcznie uruchomiamy DBUS i HAL wpisując w linii poleceń:
 
# /etc/rc.d/hal start
 
Aby w pełni wykorzystać możliwości DBUS i HAL w swoim systemie, użytkownik musi należeć do wymaganych grup, a zatem:
 
# gpasswd -a nazwa_użytkownika optical
 
# gpasswd -a nazwa_użytkownika storage
 
# gpasswd -a nazwa_użytkownika dbus
 
# gpasswd -a nazwa_użytkownika disk
 
# gpasswd -a nazwa_użytkownika hal
 
Jeżeli włączyliśmy DBUS i HAL przed dopisaniem użytkownika do grup, należy zrestartować demony przy pomocy poleceń:
 
# /etc/rc.d/dbus restart
 
# /etc/rc.d/hal restart
 
 
 
== Obserwator plików ==
 
Jest to proces który informuje nasze programy o zmianach, które nastąpiły na dysku (bez tego GNOME działa jak upośledzone).
 
 
 
=== FAM ===
 
Instalacja FAM:
 
# pacman -S fam
 
Następnie na końcu sekcji DAEMONS w pliku {{filename|/etc/rc.conf}} dodajemy wpis <code>fam</code> np:
 
{{File|name=/etc/rc.conf|content=DAEMONS=(...fam gdm)}}
 
Następnie:
 
# /etc/rc.d/fam start
 
 
 
=== Gamin ===
 
Gamin jest alternatywą dla pakietu FAM, działa jako biblioteka menadżera plików. Aby zastąpić FAM, wystarczy go usunąć, ignorując zależności i zainstalować Gamin.
 
# pacman -Rd fam
 
# pacman -Sy gamin
 
Gamin nie działa jako daemon, nie wymaga wpisu w {{filename|/etc/rc.conf}}.
 
 
 
== Przydatne pakiety ==
 
* {{Package AUR|gnome-main-menu}}
 
Alternatywne Menu.
 
* {{Package AUR|gnomenu}}
 
Kolejne Menu.
 
* {{Package AUR|mintmenu}}
 
Menu wykorzystywane w dystrybucji Linux Mint.
 
* {{Package Official|netspeed-applet}}
 
Monitor sieci jest apletem, który w przejrzysty sposób pokazuje ruch sieciowy.
 
* {{Package Official|logrotate}}
 
Narzędzie przeznaczone do uproszczenia administracji plikami zapisów w systemie, który dużo ich generuje. Logrotate pozwala na automatyczną kompresję przy rotacji, usuwanie i wysyłanie pocztą plików z logami. Logrotate może być ustawiony na obsługę zapisów: codzienną, co tygodniową, co miesięczną lub kiedy plik zapisów osiąga określony rozmiar.
 
* {{Package AUR|gnome-cups-manager}}
 
GUI dla demona CUPS, służy do zarządzania drukarkami w systemie.
 
 
 
== Rozszerzenia Nautilusa ==
 
* {{Package Official|nautilus-actions}}
 
* {{Package Official|nautilus-cd-burner}}
 
* {{Package AUR|nautilus-dropbox}}
 
* {{Package AUR|nautilus-image-converter}}
 
* {{Package AUR|nautilus-locked-folder}}
 
* {{Package AUR|nautilus-mount-image}}
 
* {{Package Official|nautilus-open-terminal}}
 
* {{Package AUR|nautilus-search-tool}}
 
 
 
== Konfiguracja GNOME ==
 
 
 
=== Blokada ekranu ===
 
Upewnij się, że posiadasz wpis <code>dbus</code> w sekcji DAEMONS w pliku {{filename|/etc/rc.conf}} oraz że masz zainstalowany jeden z pakietów:
 
# pacman -S xscreensaver
 
# pacman -S gnome-screensaver
 
 
 
=== Brak ikon w Menu ===
 
# gconftool-2 --toggle /desktop/gnome/interface/menus_have_icons
 
# gconftool-2 --set --type boolean  /desktop/gnome/interface/menus_have_icons true
 
 
 
=== Brak ikon w przyciskach ===
 
# gconftool-2 --toggle /desktop/gnome/interface/buttons_have_icons
 
 
 
=== Brak możliwości wybrania motywu kursora ===
 
Tworzymy plik {{filename|/usr/share/icons/default/index.theme}} o zawartości:
 
{{File|name=/usr/share/icons/default/index.theme|content=
 
[icon theme]
 
Inherits=nazwa_motywu
 
}}
 
Tworzymy plik {{filename|/home/nazwa_użytkownika/.Xdefaults}} o zawartości:
 
{{File|name=/home/nazwa_użytkownika/.Xdefaults|content=Xcursor.theme: nazwa_motywu}}
 
Teraz wystarczy wylogować się.
 
 
 
=== Czcionki ===
 
Możesz zmienić DPI czcionek w GNOME - naciśnij prawym przyciskiem myszy na pulpicie. Ustawienia znajdziesz w zakładce "Czcionki". Wartość DPI ustaw na <code>96</code>.
 
 
 
=== Domyślna tapeta ===
 
Domyślnym tłem w GNOME jest zielony listek. Obraz jest wyświetlany, na przykład gdy ekran jest zablokowany. Jeżeli chcemy ustawić własną tapetę jaką domyślną, musimy podmienić ją (z zachowaniem nazwy) w tym miejscu:
 
/usr/share/pixmaps/backgrounds/gnome/background-default.jpg
 
 
 
=== GNOME jest powolne ===
 
Sprawdź, czy {{filename|/etc/hosts}} masz wiersz podobny do poniższego. Jeżeli nie, wpisz tak, jak pokazuje przykład:
 
{{File|name=/etc/hosts|content=127.0.0.1      localhost.localdomain    localhost nazwa_użytkownika}}
 
 
 
Drugim powodem słabej wydajności GNOME może być wykorzystany motyw ikon. Jeżeli ikony są w formacie SVG, mogą spowolnić system, dlatego też powinna być poprawa przy użyciu ikon w formacie PNG.
 
 
 
=== Ikony na pulpicie ===
 
Otwórz terminal, następnie wpisz:
 
$ gconf-editor
 
Włączanie/wyłączanie ikon na pulpicie znajdziesz w:
 
apps > nautilus > desktop
 
 
 
=== Katalogi użytkownika ===
 
W wielu dystrybucjach, takich jak Ubuntu czy Linux Mint, skonfigurowane są domyślne katalogi z przeznaczeniem do przechowywania ściągniętych z sieci plików, muzyki, dokumentów... Każdy z nich zawiera również specjalną ikonę identyfikacji. Aby ustawić XDG do katalogów użytkownika, należy uruchomić polecenie:
 
# pacman -S xdg-user-dirs
 
Konfiguracja XDG zawarta jest w pliku {{filename|/etc/xdg/user-dirs.defaults}} lub w {{filename|~/.config/user-dirs.dirs}} dla konkretnego konta. Aby odświeżyć ustawienia, wystarczy wydać polecenie:
 
$ xdg-user-dirs-update
 
 
 
=== Konfiguracja szybkości Menu ===
 
Możesz usunąć opóźnienia w menu GNOME, uruchamiając polecenie:
 
$ echo "gtk-menu-popup-delay = 0" >> ~/.gtkrc-2.0
 
 
 
=== Zmiana ikony Menu ===
 
Ikona, wykorzystana w Menu zawsze nosi nazwę:
 
start-here.png
 
start-here.svg
 
Możesz znaleźć ją w dwóch miejscach:
 
* Motyw domyślny w GNOME
 
/usr/share/icons/gnome/24x24/places/
 
* W przypadku wykorzystanego własnego motywu ikon
 
/home/nazwa_użytkownika/.icons/(tu mogą być inne katalogi, zależnie od motywu)/places/
 
Teraz wystarczy zrestarować panel GNOME:
 
$ pkill gnome-panel
 
 
 
=== Zmiana rozmiarów terminala ===
 
W tym pomoże polecenie:
 
$ gnome-terminal --geometry 105x25+100+20
 
 
 
=== Własne skrypty w prawokliku ===
 
Wyjasnienie opiera się na przykładzie. Przypuśćmy, że chcemy mieć mozliwość uruchomienia w prawokliku pliku konfiguracyjnego {{filename|/etc/rc.conf}}.
 
Tworzymy  więc skrypt z zawartością:
 
{{File|name=Skrypt|content=
 
#!/bin/sh
 
gnome-terminal -e 'sudo gedit /etc/rc.conf'
 
}}
 
Następnie umieszczamy go w {{filename|/home/nazwa_użytkownika/.gnome2/nautilus-scripts/}}. I to wszystko.
 
Pamiętajmy, że polecenie sudo daje nam spore uprawnienia.
 
 
 
To jest tylko przykład. Możemy również  tworzyć skrypty, które pozwolą wykonać nam wszystko, co tylko robimy w naszym terminalu.
 
 
 
== GNOME Shell ==
 
GNOME Shell to tworzona od pewnego czasu alternatywa dla "normalnego" pulpitu GNOME. Jest to podstawa nadchodzącego GNOME 3. Projekt wciąż jest jeszcze w fazie testowej. Więcej informacji można znaleźć na stronie [http://live.gnome.org/GnomeShell live.gnome.org (w języku angielskim)].
 
 
 
Środowisko GNOME zostanie zaktualizowane do wersji testowej, zatem może być niestabilne.
 
Edytujemy plik {{filename|/etc/pacman.conf}} i dodajemy poniższe:
 
{{File|name=/etc/pacman.conf|content=
 
[gnome-unstable]
 
Include = /etc/pacman.d/mirrorlist
 
}}
 
Następnie wystarczy zsynchronizować bazę pakietów i zaktualizować system:
 
# pacman -Syu
 
|W przypadku, gdy podczas synchronizacji bazy pakietów [gnome-unstable] nie zostanie odnalezione - sprawdź swoje mirrory w {{filename|/etc/pacman.d/mirrorlist}}.
 
 
 
Na koniec wystarczy wpisać:
 
# pacman -S gnome-shell
 
 
 
Uruchamiamy poprzez wpisanie w terminalu polecenia:
 
# gnome-shell --replace
 
 
 
== Informacje końcowe ==
 
Aby dowiedzieć się więcej o tym środowisku, przejdź do angielskojęzycznego artykułu [[GNOME]].
 
 
 
== Zobacz również ==
 
* [http://www.gnome.org/ Strona główna projektu]
 
* [http://www.gnome.org/learn/ Oficjalna dokumentacja]
 
* [http://www.gnomefiles.org/ Zbiór aplikacji GTK/GNOME]
 
* [http://www.gnome-look.org/ Zbiór motywów graficznych dla GNOME]
 

Revision as of 15:38, 2 January 2011

Redirect to: