Difference between revisions of "GUID Partition Table (Ελληνικά)"

From ArchWiki
Jump to: navigation, search
(Συστήματα BIOS)
(Partitioning Utilities)
Line 94: Line 94:
 
* [[LILO]] Η υποστήριξη του GPT δεν έχει δοκιμαστεί μέχρι στιγμής οπότε δεν είναι ξεκάθαρο εάν υπάρχουν προβλήματα εκκίνησης από δίσκους GPT.
 
* [[LILO]] Η υποστήριξη του GPT δεν έχει δοκιμαστεί μέχρι στιγμής οπότε δεν είναι ξεκάθαρο εάν υπάρχουν προβλήματα εκκίνησης από δίσκους GPT.
  
== Partitioning Utilities ==
+
== Εργαλεία Κατάτμησης ==
 
=== GPT fdisk ===
 
=== GPT fdisk ===
  
GPT fdisk is a set of text-mode utilities for editing GPT disks. It consists of gdisk, sgdisk and cgdisk which are equivalent to respective tools from util-linux fdisk (used for MBR disks). It is available in the [extra] repository as {{Pkg|gptfdisk}}.
+
Το πακέτο GPT fdisk απαρτίζεται από ενα σύνολο εργαλείων κελύφους για την επεξεργασία δίσκων GPT. Αποτελείται από τα gdisk, sgdisk και cgdisk κατ' αντιστοιχία με τα εργαλεία fdisk του πακέτου util-linux (Χρησιμοποιείται σε δίσκους MBR). Είναι διαθέσιμο στο αποθετήριο [extra] ως {{Pkg|gptfdisk}}.
  
{{Note|The fdisk partitioning utilities from util-linux (i.e. fdisk, cfdisk and sfdisk) do not support GPT, and may damage the GPT header and partition table if used on a GPT disk.}}
+
{{Note|Τα εργαλεία κατάτμησης fdisk από το util-linux (π.χ. fdisk, cfdisk and sfdisk) δεν υποστηρίζουν το GPT, ενω μπορεί να αλλοώσουν την κεφαλίδα GPT και τον πίνακα κατατμήσεων εάν χρησιμοποιηθούν σε ενα δίσκο GPT.}}
  
==== Convert from MBR to GPT ====
+
==== Μετατροπή από MBR σε GPT ====
  
One of the best features of gdisk (and sgdisk and cgdisk too) is its ability to convert MBR and BSD disklabels to GPT without data loss. Upon conversion, all the MBR primary partitions and the logical partitions become GPT partitions with the correct partition type GUIDs and Unique partition GUIDs created for each partition.  
+
Ενα από τα καλύτερα χαρακτηριστικά του gdisk (όπως επίσης του sgdisk και του cgdisk) είναι η ικανότητά του να μετατρέπει ετικέτες δίσκου MBR και BSD σε GPT χωρίς απώλεια δεδομένων. Κατλα την μετρατροπή, όλες οι πρωτεύουσες και λογικές κατατμήσεις γίνονται κατατμήσεις GPT με τα σωστά αναγνωριστικά τύπου κατάτμησης GUIDs και τα Μοναδικά αναγνωριστικά κατάτμησης GUIDs να δημιουργούνται για κάθε κατάτμηση.  
  
 
Just open the MBR disk using gdisk and exit with "w" option to write the changes back to the disk (similar to fdisk) to convert the MBR disk to GPT. '''Watch out for any error and fix them before writing any change to disk''' because you may risk losing data. See http://www.rodsbooks.com/gdisk/mbr2gpt.html for more info. After conversion, the bootloaders will need to be reinstalled to configure them to boot from GPT.
 
Just open the MBR disk using gdisk and exit with "w" option to write the changes back to the disk (similar to fdisk) to convert the MBR disk to GPT. '''Watch out for any error and fix them before writing any change to disk''' because you may risk losing data. See http://www.rodsbooks.com/gdisk/mbr2gpt.html for more info. After conversion, the bootloaders will need to be reinstalled to configure them to boot from GPT.

Revision as of 17:02, 26 August 2013

Template:Article summary start Template:Article summary text Template:Article summary heading Template:Article summary text Template:Article summary heading Template:Article summary wiki Template:Article summary wiki Template:Article summary wiki Template:Article summary wiki Template:Article summary end


Ο πίνακας κατατμήσεων GUID (GPT) είναι ενας νέος τρόπος κατάτμησης ο οποίος αποτελεί μέρος της προδιαγραφής Unified Extensible Firmware Interface, και κάνει χρήση του καθολικά μοναδικού αναγνωριστικού συσκευών. Διαφέρει από το Master Boot Record (ο συνήθης τρόπος κατάτμησης) σε πολλές πτυχές και έχει πολλά πλεονεκτήματα.

Για την κατανόηση του GPT, είναι σημαντικό να κατανοήσει κανείς τι είναι το MBR και ποιά είναι τα μειονεκτήματά του.

Σε κάθε τρόπο κατάτμησης, ο αριθμός των κατατμήσεων οι οποίες μπορούν να οριστούν βασίζεται στο συνολικό χώρο που καταλαμβάνει ο πίνακας κατατμήσεων και στον χώρο που απαιτείται για την αποθήκευση των πληροφοριών μιας μεμονωμένης κατάτμησης.

Master Boot Record

Ο πίνακας κατατμήσεων MBR αποθηκεύει τις πληροφορίες των κατατμήσεων στον πρώτο τομέα του σκληρού δίσκου ως εξής

Τοποθεσία στον Σκληρό Δίσκο Λειτουργία Κώδικα
Πρώτα 440 bytes Κώδικας εκκίνησης του MBR που εκτελείται απο το BIOS.
441-446 bytes Αναγνωριστικό δίσκου MBR.
447-510 bytes Πραγματικός πίνακας κατατμήσεων με πληροφορίες για τις πρωτεύουσες και εκτεταμένες κατατμήσεις. (Σημειώστε οτι οι λογικές κατατμήσεις δεν καταγράφονται εδώ)
511-512 bytes Αναγνωριστικό εκκίνησης MBR 0xAA55.

Όλες οι πληροφορίες σχετικά με τις πρωτεύουσες κατατμήσεις περιορίζονται στα 64 bytes που έχουν εκχωρηθεί. Για να ξεπεραστεί ο περιορισμός αυτός, χρησιμοποιήθηκαν οι εκτεταμένες κατατμήσεις. Μια εκτεταμένη κατάτμηση είναι απλά μια πρωτεύουσα κατάτμηση στον MBR η οποία περιλαμβάνει άλλες κατατμήσεις οι οποίες καλούνται λογικές κατατμήσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τα προηγούμενα αντιλαμβάνεται κανείς τον περιορισμό χρήσης 4 πρωτευουσών κατατμήσεων, ή 3 πρωτευουσών και 1 εκτεταμένης κατάτμησης με πολλές λογικές κατατμήσεις στο εσωτερικό της.

Τα προβλήματα του MBR

  1. Μπορούν να οριστούν μόνο 4 πρωτεύουσες κατατμήσεις ή 3 πρωτεύουσες κατατμήσεις + 1 εκτεταμένη κατάτμηση (με ακαθόριστο αριθμό λογικών κατατμήσεων να εμπεριέχονται σε αυτή). Εάν έχουμε 3 πρωτεύουσες + 1 εκτεταμένη κατάτμηση, και υπάρχει ελεύθερος χώρος έξω από τα όρια του χώρου που καταλαμβάνει η εκτεταμένη κατάτμηση, δεν μπορεί να δημιουργηθεί μια νέα κατάτμηση η οποία να εκμεταλλεύεται τον χώρο αυτό.
  2. Στο εσωτερικό της εκτεταμένης κατάτμησης, τα μετα-δεδομένα των λογικών κατατμήσεων αποθηκεύονται σε μία δομή συνδεδεμένης λίστας. Αν ενας σύνδεσμος χαθεί, όλες οι λογικές κατατμήσεις οι οποίες ακολουθούν τα μεταδεδομένα αυτά χάνονται.
  3. Ο MBR υποστηρίζει κωδικούς ορισμού τύπου κατάτμησης οι οποίοι καταλαμβάνουν μόνο ενα byte κάτι που οδηγεί σε πολλές διενέξεις.
  4. Ο MBR αποθηκεύει τις πληροφορίες τομέα κατάτμησης κάνοντας χρήση 32-bit LBA τιμών. Το μήκος LBA μαζί με το μέγεθος τομέα που αποτελείται από 512 bytes (που χρησιμοποιείται συνήθως) περιορίζει το μέγιστο μέγεθος δίσκου που μπορεί να διευθυνσιοδοτηθει στα 2 TiB. Οποιοσδήποτε χώρος πέραν των 2 TiB δεν μπορεί να οριστεί ως κατάτμηση αν χρησιμοποιηθεί ο MBR.

GUID Partition Table

Ο Πίνακας Κατατμήσεων GUID (GPT) χρησιμοποιεί τα GUIDs (ή UUIDs κατα linux) ώστε να ορίσει κατατμήσεις και τους τύπους των, εξ 'ου και το ονομά του. Ο GPT αποτελείται από:

Τοποθεσία στον Σκληρό Δίσκο Σκοπός
Πρώτος λογικός τομέας του δίσκου ή τα πρώτα 512 bytes Protective MBR - Όπως και ο κοινός MBR με την διαφορά ότι το τμήμα των 64-byte περιέχει μια μεμονωμένη εγγραφή πρωτεύουσας κατάτμησης τύπου 0xEE η οποία καταλαμβάνει όλο τον διαθέσιμο χώρο στον δίσκο, ή στην περίπτωση > των 2 TiB, καταλαμβάνει χώρο μεγέθους 2 TiB.
Δεύτερος λογικός τομέας του δίσκου ή τα επόμενα 512 bytes Primary GPT Header (Πρωτεύουσα Κεφαλίδα GPT) - Περιέχει το μοναδικό αναγνωριστικό δίσκου GUID, την τοποθεσία του Πρωτεύοντος Πίνακα Κατατμήσεων, τον αριθμό των πιθανών εγγραφών στον πίνακα κατατμήσεων, τα αθροίσματα ελέγχου CRC32 του εαυτού του και του Πρωτεύοντος Πίνακα Κατατμήσεων, την τοποθεσία της Δευτερεύουσας (ή εφεδρικού αντιγράφου) Κεφαλίδας GPT
16 KiB (εξ’ ορισμού) ακολουθουν τον δεύτερο λογικό τομέα του δίσκου Primary GPT Table (Πρωτεύων Πίνακας GPT) - 128 εγγραφές κατατμήσεων (εξ'ορισμού, μπορεί να είναι περισσότερες), καθεμία από τις οποίες περιέχει μια καταχώριση μεγέθους 128 bytes (ως εκ τούτου συνολικά 16 KiB για 128 καταχωρίσεις κατατμήσεων). Οι αριθμοί των τομέων αποθηκεύονται ως 64-bit LBA και κάθε κατάτμηση έχει ενα μοναδικό αναγνωριστικό τύπου κατάτμησης (GUID) και ενα μοναδικό αναγνωριστικό κατάτμησης (GUID).
16 KiB (εξ’ ορισμού) πριν τον τελευταίο λογικό τομέα του δίσκου Secondary GPT table (Δευτερεύων Πίνακας GPT) - Αποτελεί ενα byte-προς-byte πανομοιότυπο αντίγραφο του Πρωτεύοντος Πίνακα. Χρησιμοποιείται κυρίως για λόγους ανάκαμψης σε περίπτωση αλλοίωσης του πρωτεύοντος πίνακα κατατμήσεων.
Τελευταίος λογικός τομέας του δίσκου ή τα τελευταία 512 bytes Secondary GPT Header (Δευτερεύουσα Κεφαλίδα GPT) - το μοναδικό αναγνωριστικό δίσκου GUID, την τοποθεσία του Δευτερεύοντος Πίνακα Κατατμήσεων, τον αριθμό των πιθανών εγγραφών στον πίνακα κατατμήσεων, τα αθροίσματα ελέγχου CRC32 του εαυτού του και του Δευτερεύοντος Πίνακα Κατατμήσεων, την τοποθεσία της Πρωτεύουσας Κεφαλίδας GPT. Η κεφαλίδα αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επαναφορά των πληροφοριών GPT σε περίπτωση αλλοίωσης της πρωτεύουσας κεφαλίδας.

Πλεονεκτήματα του GPT

  1. Χρήση GUIDs (UUIDs) για την αναγνώριση των τύπων καταμήσεων - Αποφυγή διενέξεων.
  2. Παροχή ενός μοναδικού αναγνωριστiκού GUID δίσκου και ενός μοναδικού αναγνωριστiκού GUID για κάθε κατάτμηση - Ενας καλος τρόπος αναφοράς σε κατατμήσεις και δίσκους ανεξαρτήτως συστήματος αρχείων.
  3. Ακαθόριστος αριθμός κατατμήσεων - εξαρτάται απο τον χλωρο που έχει εκχωρηθεί στον πίνακα κατατμήσεων - Καμία ανάγκη χρήσης εκτεταμένων και λογικών κατατμήσεων. Εξ'ορισμού ο πίνακας GPT περιέχει χώρο για τον ορισμό 128 κατατμήσεων. Παρόλα αυτά αν ο χρήστης επιθυμεί να ορίσει περισσότερες κατατμήσεις, μπορεί να εκχωρήσει περισσότερο χώρο στον πίνακα κατατμήσεων (προς το παρόν μόνο το gdisk είναι γνωστό ότι υποστηρίζει το χαρακτηριστικό αυτό).
  4. Χρήση 64-bit LBA για την αποθήκευση αριθμών τομέων - ο μέγιστος διευθυνσιοδοτούμενος χώρος είναι τα 2 ZiB.
  5. Αποθήκευση ενός αντιγραφου ασφαλείας της κεφαλίδας και του πίνακα κατατμήσεων στο τέλος του δίσκου το οποίο βοηθά στην ανάκαμψη σε περίπτωση που τα πρωτότυπα καταστραφούν.
  6. Χρήση αθροισμάτων ελέγχου CRC32 για τον εντοπισμό σφαλμάτων και αλλοιώσεων της κεφαλίδας και του πίνακα κατατμήσεων.

Υποστήριξη Kernel

Ο ορισμός της επιλογής CONFIG_EFI_PARTITION κατα την ρύθμιση του πυρήνα (kernel) ενεργοποιεί την υποστήριξη GPT σε επίπεδο πυρήνα (παρά το όνομα EFI PARTITION). Η επιλογή αυτή πρέπει να συμπεριληφθεί ως μέρος του πυρήνα και όχι να μεταγλωττιστεί σαν άρθρωμα το οποίο μπορεί να φορτωθεί. Η ενεργοποίηση της επιλογής αυτής απαιτείται ακόμη και στην περίπτωση που οι δίσκοι GPT χρησιμοποιούνται μόνο για αποθήκευση δεδομένων και όχι για εκκίνηση συστήματος. Η επιλογή αυτή είναι ήδη ενεργοποιημένη στου πυρήνες linux και linux-lts του Arch που περιλαμβάνονται στο αποθετήριο [core] . Στην περίπτωση παραμετροποιημένου πυρήνα ενεργοποιείστε την επιλογή αυτή ορίζοντας CONFIG_EFI_PARTITION=y.

Υποστήριξη Bootloader

Συστήματα UEFI

Όλοι οι UEFI Bootloaders υποστηρίζουν δίσκους GPT disks μιας και το GPT είναι μέρος της προδιαγραφής UEFI και ως εκ τούτου υποχρεωτική για την εκκίνηση συστημάτων UEFI. Δείτε το UEFI_Bootloaders για περισσότερες πληροφορίες.

Συστήματα BIOS

Note: Μερικά συστήματα BIOS μπορεί να μην εκκινήσουν απο δίσκους GPT. Δείτε τα http://mjg59.dreamwidth.org/8035.html και http://rodsbooks.com/gdisk/bios.html για πείσσότερες πληροφορίες και λύσεις.
  • GRUB απαιτεί μια κατάτμηση BIOS Boot των 1007 KiB τύπου (EF02 στο gdisk και την σήμανση bios_grub στο GNU Parted) στα συστήματα BIOS ώστε να προσαρτήσει το αρχείο core.img λόγω έλλειψης του περιθωρίου προσάρτησης μετά τον MBR στους δίσκους. Η υποστήριξη GPT στον GRUB παρέχεται μέσω του αρθρώματος part_gpt.
  • Syslinux απαιτεί η κατάτμηση που περιέχει το /boot/syslinux/ldlinux.sys (Ανεξάρτητα αν ο κατάλογος /boot αποτελεί ξεχωριστή κατάτμηση ή όχι) να επισημανθεί με το χαρακτηριστικό "Legacy BIOS Bootable" του GPT (legacy_boot για το GNU Parted) ώστε να αναγνωριστεί πως περιέχει τα αρχεία εκκίνησης του Syslinux απο τον κώδικα εκκίνησης MBR, των 440-byte gptmbr.bin. Δείτε το Syslinux#GUID Partition Table aka GPT για περισσότερες πληροφορίες. Είναι αντίστοιχο της σήμανσης "boot" στους δίσκους MBR.
  • GRUB Legacy, δεν υποστηρίζει δίσκους GPT. Η διανομή Fedora έχει ενημερώσει σε μεγάλο βαθμό την διακλάδωση GRUB Legacy grub-legacy-fedora-gitAUR η οποία περιέχει τις ενημερώσεις GPT της Intel (δοκιμασμένες στην διανομή Fedora, αλλά όχι στην διανομή Arch). Η διακλάδωση αυτή δεν ενημερώνεται πλέον καθώς η διανομή Fedora ήδη χρησιμοποιεί τον GRUB σαν τον προεπιλεγμένο φορτωτή εκκίνησης (bootloader) στα συστήματα BIOS από την έκδοση F16. Προτείνεται οι χρήστες να μεταβούν στον GRUB ή τον Syslinux αντίστοιχα.
Note: Κάποιες μητρικές πλακέτες επιτραπέζιων συστημάτων θα εκκινήσουν από ενα δίσκο GPT μόνο αν η κατάτμηση protective MBR έχει επισημανθεί ως Boot. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί ασφαλώς με τα εργαλεία fdisk/cfdisk χωρίς την αλλοίωση του GPT (καλή είναι η τήρηση αντιγράφων ασφαλείας / και ο έλεγχος της ακεραιότητας του GPT μετά το πέρας της διαδικασίας).
  • LILO Η υποστήριξη του GPT δεν έχει δοκιμαστεί μέχρι στιγμής οπότε δεν είναι ξεκάθαρο εάν υπάρχουν προβλήματα εκκίνησης από δίσκους GPT.

Εργαλεία Κατάτμησης

GPT fdisk

Το πακέτο GPT fdisk απαρτίζεται από ενα σύνολο εργαλείων κελύφους για την επεξεργασία δίσκων GPT. Αποτελείται από τα gdisk, sgdisk και cgdisk κατ' αντιστοιχία με τα εργαλεία fdisk του πακέτου util-linux (Χρησιμοποιείται σε δίσκους MBR). Είναι διαθέσιμο στο αποθετήριο [extra] ως gptfdisk.

Note: Τα εργαλεία κατάτμησης fdisk από το util-linux (π.χ. fdisk, cfdisk and sfdisk) δεν υποστηρίζουν το GPT, ενω μπορεί να αλλοώσουν την κεφαλίδα GPT και τον πίνακα κατατμήσεων εάν χρησιμοποιηθούν σε ενα δίσκο GPT.

Μετατροπή από MBR σε GPT

Ενα από τα καλύτερα χαρακτηριστικά του gdisk (όπως επίσης του sgdisk και του cgdisk) είναι η ικανότητά του να μετατρέπει ετικέτες δίσκου MBR και BSD σε GPT χωρίς απώλεια δεδομένων. Κατλα την μετρατροπή, όλες οι πρωτεύουσες και λογικές κατατμήσεις γίνονται κατατμήσεις GPT με τα σωστά αναγνωριστικά τύπου κατάτμησης GUIDs και τα Μοναδικά αναγνωριστικά κατάτμησης GUIDs να δημιουργούνται για κάθε κατάτμηση.

Just open the MBR disk using gdisk and exit with "w" option to write the changes back to the disk (similar to fdisk) to convert the MBR disk to GPT. Watch out for any error and fix them before writing any change to disk because you may risk losing data. See http://www.rodsbooks.com/gdisk/mbr2gpt.html for more info. After conversion, the bootloaders will need to be reinstalled to configure them to boot from GPT.

Note: Remember that GPT stores a secondary table at the end of disk. You must make sure that the last 1 MiB of the disk is not used by any partition.
Note: Keep in mind that if your Boot-Manager is GRUB, it needs a BIOS Boot Partition. If your MBR Partitioning Layout isn't too old, there is a good chance that the first partition starts at sector 2048 for alignment reasons. That means at the beginning will be 1007 KiB of empty space where this bios-boot partition can be created. To do this, first do the mbr->gpt conversion with gdisk as described above. Afterwards, create a new partition with gdisk and manually specify its position to be sectors 34 - 2047, and set the EF02 partition type.

GNU Parted

In GNU Parted >=3.0, the parted command-line utility does not support any filesystem related operation, and most of the FS related code has been removed from the libparted, leaving only minimal code required by external applications like gparted. The upstream recommends using the filesystem specific tools or one of the parted's GUI wrappers like gparted (which calls these external tools) for filesystem related operations.

See also

  1. Wikipedia's Page on GPT and MBR
  2. Homepage of Rod Smith's GPT fdisk tool and its Sourceforge.net Project page - gptfdisk
  3. Rod Smith's page on Converting MBR to GPT and Booting OSes from GPT
  4. Rod Smith's page on the New Partition Type GUID for Linux data partitions
  5. System Rescue CD's page on GPT
  6. Wikipedia page on BIOS Boot Partition
  7. Make the most of large drives with GPT and Linux - IBM Developer Works
  8. Microsoft's Windows and GPT FAQ