Difference between revisions of "Installation guide (Türkçe)"

From ArchWiki
Jump to navigation Jump to search
m
Line 1: Line 1:
[[Category:Getting and installing Arch (Türkçe)]]
+
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
[[ar:Installation guide]]
+
[[Category:Türkçe]]
[[bg:Installation guide]]
+
[[ar:Main Page]]
[[cs:Installation guide]]
+
[[bg:Main Page]]
[[da:Installation guide]]
+
[[cs:Main Page]]
[[de:Arch Install Scripts]]
+
[[da:Main Page]]
[[el:Installation guide]]
+
[[de:Hauptseite]]
[[en:Installation guide]]
+
[[el:Main Page]]
[[es:Installation guide]]
+
[[es:Main page]]
[[fi:Installation guide]]
+
[[fa:صفحهٔ اصلی]]
[[fr:Arch install scripts]]
+
[[fi:Etusivu]]
[[hr:Installation guide]]
+
[[fr:Accueil]]
[[hu:Installation guide]]
+
[[he:Main Page]]
[[id:Installation guide]]
+
[[hr:Main Page]]
[[it:Installation guide]]
+
[[hu:Main Page]]
[[ja:インストールガイド]]
+
[[id:Main Page]]
[[ko:Installation guide]]
+
[[it:Main Page]]
[[lt:Installation guide]]
+
[[ja:メインページ]]
[[nl:Installation guide]]
+
[[ko:Main Page]]
[[pl:Installation guide]]
+
[[lt:Main Page]]
[[pt:Installation guide]]
+
[[nl:Main Page]]
[[ro:Ghid de instalare]]
+
[[pl:Main Page]]
[[ru:Installation guide]]
+
[[pt:Main Page]]
[[sk:Installation guide]]
+
[[ro:Pagina principală]]
[[sr:Installation guide]]
+
[[ru:Main page]]
[[th:Installation guide]]
+
[[sk:Main Page]]
[[zh-hans:Installation guide]]
+
[[sr:Main Page]]
[[zh-hant:Installation guide]]
+
[[sv:Main page]]
Bu doküman, Arch Linux'u yüklemek için kullanılan canlı sistem kılavuzudur. Kurulumdan önce, [[Frequently asked questions (Türkçe)|Sıkça sorulan sorulara]] bakmanız önerilmektedir. Bu belgede kullanılan lisanslar için, bakınız [[Help:Reading|Yardım:Okuma]].
+
[[th:Main Page]]
 +
[[tr:Ana sayfa]]
 +
[[uk:Main page]]
 +
[[zh-hans:Main page]]
 +
[[zh-hant:Main Page]]
 +
'''Welcome to the [[ArchWiki:About|ArchWiki]]: your source for Arch Linux documentation on the web.'''
  
Daha ayrıntılı talimatlar için, bu kılavuzdan sırasıyla [[ArchWiki:About|ArchWiki]] makalelerine ya da çeşitli programların olduğu linklere' [[man page]]s, bakınız. İnteraktif yardım için, [[IRC_channel|IRC kanalını]] ve [https://bbs.archlinux.org/ forumu] kullanabilirsiniz.
+
Visit the [[Table of contents]] for a listing of article categories.
  
== Kurulum Öncesi ==
+
== The distribution ==
  
Arch Linux en az 512 MB RAM'e sahip olan herhangi bir [[w:X86-64|x86_64]] uyumlu makinede çalışır. {{Grp|base}} grubundaki tüm paketleri içeren basit bir kurulum 800 megabyte'tan az bir disk alanı kaplar. Kurulum esnasında paketlerin veri havuzundan indirilmesi gerektiğinden, çalışan bir internet bağlantısı gereklidir.
+
<div class="archwiki-main-page-columns">
  
Yükleme medyasını [[:Category:Getting and installing Arch|Katagori:Arch'ı İndirmek ve Kurmak]] sayfasında açıklandığı gibi indiriniz ve önyükleyiniz.
+
; [[Arch Linux]]: Overview of Arch Linux describing what to expect from an Arch Linux system.
İlk sanal konsola root kullanıcısı olarak giriş yapacaksınız ve [[Zsh]] komut istemiyle karşılaşacaksınız. {{man|1|systemctl}} gibi yaygın komutlar [[w:Command-line completion|Tab tuşuyla tamamlanabilir.]]
 
 
Farklı bir konsola geçmek için, örneğin kurulum esnasında bu rehberi [[ELinks]] ile görüntülemek için, {{ic|Alt+''ok tuşu''}} [[Keyboard_shortcuts|kısayolunu]] kullanabilirsiniz.
 
Yapılandırma dosyalarını [[textedit|düzenlemek]] için, [[nano#Usage|nano]], [[w:vi|vi]] veya [[vim#Usage|vim]] kullanılabilir.
 
  
=== Klavye düzenini ayarla ===
+
; [[Frequently asked questions]]: Notable questions and facts about the distribution.
  
Varsayılan [[console keymap|konsol klavye düzeni]] [[w:File:KB United States-NoAltGr.svg|US]]'tır. Mevcut klavye düzenlerini görüntülemek için, {{ic|ls /usr/share/kbd/keymaps/**/*.map.gz}} komudunu çalıştırın. Klavye düzenini değiştirmek için, {{man|1|loadkeys}} komutuna yolunu ve uzantısını atlayarak, eşdeğer dosya adını ekleyin. Örneğin, [[w:File:KB_Turkey.svg|Türkçe q]] klavye düzeni için  {{ic|loadkeys trq}} komudunu çalıştırın.
+
; [[Arch compared to other distributions]]: Summarizes the similarities and differences between Arch and other distributions.
  
[[Console fonts|Konsol fontları]] {{ic|/usr/share/kbd/consolefonts/}} dizisinde yer almaktadır ve aynı şekilde {{man|8|setfont}} komudu ile ayarlanabilir.
+
; [[Installation guide]]: Guide through the process of installing Arch Linux.
  
=== Önyükleme modunu doğrula===
+
; [[General recommendations]]: Annotated index of post-installation tutorials and other popular articles.
  
Bir [[UEFI]] ankartta UEFI sistemi etkinleştirilmişse, [[Archiso]], Arch Linux'u [[systemd-boot]]'una göre [[boot|önyükle]]yecektir. Bunu doğrulamak için, [[UEFI#UEFI variables|efivars]] dizisini listeleyin.
+
; [[List of applications]]: Categorized presentation of common official and AUR packages.
  
# ls /sys/firmware/efi/efivars
+
</div>
  
Eğer böyle bir dizin yoksa, sistem [[w:BIOS|BIOS]] ya da CSM modunda önyüklenmiş olabilir. Ayrıntılar için anakartınızın kullanım kılavuzuna bakın.
+
== Our community ==
  
=== İnternete bağlan ===
+
<div class="archwiki-main-page-columns">
  
İso dosyayı [[dhcpcd]] sunucusu(daemon) [https://git.archlinux.org/archiso.git/tree/configs/releng/airootfs/etc/udev/rules.d/81-dhcpcd.rules kablolu] cihazlar için önyüklemede aktifleştirir. Bağlantı şununla [[Network configuration#Check the connection|kontrol]] edilebilir:
+
; [[Code of conduct]]: Guidelines for the Arch community.
  
# ping archlinux.org
+
; [[Getting involved]]: Describes various ways Archers can contribute to the Arch community.
  
Eğer hiçbir bağlantı yoksa, ''dhcpcd'' servisini {{ic|systemctl stop dhcpcd@}} komutuyla [[stop|durdurup]], {{ic|Tab}} tuşuna basın. '''Kablolu''' bağlantılar için [[Network configuration#Device_driver|Ağ yapılandırması]] ile devam edin ya da '''Kablosuz''' bağlantılar için [[Wireless network configuration|Kablosuz ağ yapılandırması]] ile devam edin.
+
; [[International communities]]: Collection of links to the Arch Linux communities around the world.
  
=== Sistem saatini güncelle ===
+
; [[IRC channels]]: Get together with your fellow Archers for a good chat.
  
Sistem saatinin doğruluğundan emin olmak için {{man|1|timedatectl}} komutunu kullanın.
+
</div>
  
# timedatectl set-ntp true
+
== Wiki interaction ==
  
Servis durumunu kontrol etmek için, {{ic|timedatectl status}} komutunu kullanın.
+
<div class="archwiki-main-page-columns">
  
=== Diskleri bölümlendir ===
+
; [[Help:Reading]]: Find clarifications if you struggle to understand instructions in some articles.
  
Diskler, canlı bir sistem tarafından tanındığında, {{ic|/dev/sda}} ya da {{ic|/dev/nvme0n1}} gibi [https://en.wikipedia.org/wiki/Device_file#Naming_conventions blok cihazlara] atanmış olurlar. Bu cihazları görüntülemek için, [[lsblk]] komutunu ya da  ''fdisk'' komutunu kullanın.
+
; [[Help:Searching]]: Try using the search box at the top of the page; follow the link for more tricks.
  
# fdisk -l
+
; [[ArchWiki:Contributing]]: The starting point for those willing to contribute to the wiki.
  
{{ic|rom}}, {{ic|loop}} ya da {{ic|airoot}} ile biten sonuçlar göz ardı edilebilir.
+
; [[Help:Editing]]: Tutorial on editing articles and introduction to wiki text syntax.
  
Aşağıdaki ''Bölümler'', seçilen cihazlar için '''gereklidir''':
+
</div>
 
 
* Bir bölüm root dizini için. {{ic|/}}.
 
* [[UEFI]] aktif ise, bir [[EFI System Partition|EFI Sistem Bölümü]](EFI System Partition).
 
 
 
{{Note|[[Swap space|Swap alanı]], ayrı bölümlere veya bir [[swap file|swap dosyasına]] kurulabilir.}}
 
 
 
''Bölüm tablolarını(partition tables'') değiştirmek için, [[fdisk]] ya da [[parted]] komutunu kullanın.
 
 
 
# fdisk /dev/sda
 
 
 
Daha fazla bilgi için [[Partitioning|Bölümleme]] bölümüne bakınız.
 
 
 
{{Note|[[LVM]], [[disk encryption|disk şifreleme]] veya [[RAID]] için istiflenmiş blok cihazları(stacked block devices) yapmak istiyorsanız, şimdi yapın.}}
 
 
 
=== Bölümleri biçimlendir ===
 
Bölümler oluşturulduktan sonra, her biri uygun bir [[file system|dosya sistemi]] ile biçimlendirilmelidir. Örneğin, root bölümünü {{ic|/dev/''sda1''}} üzerine {{ic|''ext4''}} ile biçimlendirmek için şunu çalıştırın:
 
 
 
# mkfs.''ext4'' /dev/''sda1''
 
 
 
Daha fazla bilgi için bakınız: [[File systems#Create a file system|Dosya sistemi#Dosya sistemi oluşturmak]].
 
 
 
=== Dosya sistemerini bağla ===
 
 
 
Root bölümündeki dosya sistemini {{ic|/mnt}}'ye [[Mount|bağlayın]], örneğin:
 
 
 
# mount /dev/''sda1'' /mnt
 
 
 
Kalan bölümler için bağlama noktaları oluşturun ve  uygun şekilde bağlayın, örneğin:
 
 
 
# mkdir /mnt/''boot''
 
# mount /dev/''sda2'' /mnt/''boot''
 
 
 
[https://git.archlinux.org/arch-install-scripts.git/tree/genfstab.in genfstab] daha sonra bağlanmış dosya sistemlerini ve swap alanını algılayacaktır.
 
 
 
== Kurulum ==
 
 
 
=== Yansıları(Mirrors) seç ===
 
 
 
Yüklenecek paketler {{ic|/etc/pacman.d/mirrorlist}} dizisinde tanımlanmış olan, [[Mirrors|yansı sunucularından]](mirror servers) indirilmelidir. Canlı bir sistemde, bütün yansılar etkinleştirilir ve yükleme disk görüntüsü(iso) oluşturulduğunda, senkronizasyon durumuna ve hızına göre sıralanır.
 
 
 
Bir yansı listede ne kadar yüksek sırada olursa, bir paket indirilirken daha fazla öncelik verilir. Dosyayı buna göre düzenlemek ve coğrafi olarak en yakın yansıları listenin en üstüne taşımak isteyebilirsiniz, ancak diğer kriterler dikkate alınmalıdır.
 
 
 
Bu dosya ''pacstrap'' tarafından yeni sisteme kopyalanacak, yani hata yapmamaya değer.
 
 
 
=== Temel paketleri kurun ===
 
 
 
{{Grp|base}} paket grupunu kurmak için, [https://projects.archlinux.org/arch-install-scripts.git/tree/pacstrap.in pacstrap] yazılımını kullanın:
 
 
 
# pacstrap /mnt base
 
Bu grup, canlı sistem kurlumundaki {{Pkg|btrfs-progs}} ya da belirli bir kablosuz yazılımı gibi bütün araçları içermiyor; karşılaştırma için [https://projects.archlinux.org/archiso.git/tree/configs/releng/packages.both packages.both] sayfasına bakınız.
 
 
 
Paketleri ve {{Grp|base-devel}} gibi diğer grubları [[install|kur]]mak için, [[#Chroot]] adımından sonra isimleri ''pacstrap'' ya da [[pacman]] komutlarına boşluk bırakarak ekleyin.
 
 
 
== Sistemi yapılandır ==
 
 
 
=== Fstab ===
 
 
 
Bir [[fstab]] dosyası oluştur ( [[UUID]] ya da etiketler(labels) olarak tanımlamak içn, sırasıyla {{ic|-U}} ya da {{ic|-L}} komutlarını kullanın):
 
 
 
# genfstab -U /mnt >> /mnt/etc/fstab
 
 
 
Sonra, {{ic|/mnt/etc/fstab}} dizininde oluşan dosyayı kontol edin ve hata durumunda düzenleyin.
 
 
 
=== Chroot ===
 
 
 
Yeni sistemin içine [[Change root|root'u değiştir]]([[Change root]]):
 
 
 
# arch-chroot /mnt
 
 
 
=== Zaman dilimi ===
 
 
 
[[time zone|Zaman dilimi]]ni ayarla:
 
 
 
# ln -sf /usr/share/zoneinfo/''Bölge''/''Şehir'' /etc/localtime
 
 
 
{{ic|/etc/adjtime}} dizinini oluşturmak için {{man|8|hwclock}} komutunu çalıştırın: 
 
 
 
# hwclock --systohc
 
Bu komut sistem donanımının [[w:UTC|UTC]] biçiminde olduğunu varsayar. Detaylar için [[Time#Time standard|Zaman#Zaman standartları]] bölümüne bakınız.
 
 
 
=== Yerelleştirme(locale) ===
 
 
 
{{ic|/etc/locale.gen}} dizinindeki {{ic|en_US.UTF-8 UTF-8}} satırını ve gerekli [[localization|yerelleştirmelerin]] önündeki ''#''(Hash tag) işaretini kaldırın, ve şununla oluşturun:
 
 
 
# locale-gen
 
 
 
{{ic|LANG}} [[variable|değişkenini]] {{man|5|locale.conf}} dizinine ayarlayın, öreneğin:
 
 
 
{{hc|1=/etc/locale.conf|2=
 
LANG=''tr_TR.UTF-8''
 
}}
 
 
 
[[#Set the keyboard layout|klavye düzenini ayarladıysanız]], değişiklikleri {{man|5|vconsole.conf}} dizininde kalıcı hale getirin:
 
 
 
{{hc|1=/etc/vconsole.conf|2=
 
KEYMAP=''trq''
 
}}
 
 
 
=== Sistem adı(Hostname) ===
 
 
 
{{man|5|hostname}} dosyası oluştur:
 
 
 
{{hc|/etc/hostname|
 
''bilgisayar_adim''
 
}}
 
 
 
Uygun girdileri {{man|5|hosts}}'a ekleyin:
 
 
 
{{hc|/etc/hosts|
 
127.0.0.1 localhost.localdomain localhost
 
::1 localhost.localdomain localhost
 
'''127.0.1.1 ''bilgisayar_adim''.localdomain ''bilgisayar_adim'''''
 
}}
 
 
 
Ayrıca bakınız [[Network configuration#Set the hostname|Ağ yapılandırması#Sistem adını ayarla]].
 
 
 
=== Ağ yapılandırma ===
 
 
 
Yeni kurulan ortamda varsayılan olarak ağ bağlantısı yoktur. Bakınız [[Network configuration#Network management|Ağ yapılandırması#Ağ yönetimi]].
 
 
 
[[Wireless configuration|Kablosuz yapılandırma]] için, {{Pkg|iw}} ve {{Pkg|wpa_supplicant}} paketlerinin yanı sıra gerekli [[Wireless#Installing driver/firmware|ürün yazılımı paketlerini]] de kurun. İsteğe bağlı olarak ''wifi-menu'' kullanımı için(kendisi kablosuz ağa bağlanmanızı sağlar) {{Pkg|dialog}} paketini de kurun.
 
 
 
=== Initramfs ===
 
 
 
Yeni bir ''initramfs'' dosyası oluşturmak genellikle gerekli değildir, çünkü [[mkinitcpio]], {{Pkg|linux}} paketinin kurulumu sırasında ''pacstrap'' ile çalıştırılır.
 
 
 
Özel ayarlar için, {{man|5|mkinitcpio.conf}} dosyasını değiştirin ve initramfs görüntüsünü yeniden oluşturun:
 
 
 
# mkinitcpio -p linux
 
 
 
=== Root parolası ===
 
 
 
Root [[password |parolası]] ayarla:
 
 
 
# passwd
 
 
 
=== Önyükleme yükleyicisi(Boot Loader) ===
 
 
 
Arch Linux'u önyüklemek için Linux özellikli bir önyükleyici kurulmalıdır. Mevcut seçenekler için bakınız [[:Category:Boot loaders|Katagöri:Önyükleme yükleyicileri(Boot loaders)]].
 
 
 
Eğer bir Intel işlemciniz varsa, ek olarak {{Pkg|intel-ucode}} paketini yükleyin ve [[Microcode#Enabling Intel microcode updates|microcode güncellemelerini etkinleştirin]].
 
 
 
== Yeniden Başlat ==
 
{{ic|exit}} yazarak, ya da {{ic|Ctrl+D}} tuş kombinasyonlarını kullanarak, chroot ortamından çıkın.
 
 
 
İsteğe bağlı olarak tüm bölümleri {{ic|umount -R /mnt}} ile manuel olarak ayırın: bu, {{man|1|fuser}} ile "meşgul" bölümleri fark etmenizi ve nedenini bulmanızı sağlar.
 
 
 
Son olarak, {{ic|reboot}} yazarak, makinenizi yeniden başatın: Hâlâ bağlı olan tüm bölümler otomatik olarak ''systemd'' tarafından ayrılacaktır.  Kurulum medyasını çıkarmayın unutmayı ve ardından root hesabıyla yeni sisteme giriş yapın.
 
 
 
== Yükleme sonrası ==
 
 
 
Sistem yönetimi yönergeleri ve yükleme sonrası dersleri(bir grafiksel kullanıcı arayüzü, ses ya da bir touchpad sürücüleri gibi) için bakınız [[General recommendations|Genel öneriler]].
 
 
 
İlgi çekici olabilecek uygulamaların listesi için, bakınız [[List of applications|Uygulamalar listesi]].
 

Revision as of 21:56, 2 June 2018

ro:Pagina principală Welcome to the ArchWiki: your source for Arch Linux documentation on the web.

Visit the Table of contents for a listing of article categories.

The distribution

Arch Linux
Overview of Arch Linux describing what to expect from an Arch Linux system.
Frequently asked questions
Notable questions and facts about the distribution.
Arch compared to other distributions
Summarizes the similarities and differences between Arch and other distributions.
Installation guide
Guide through the process of installing Arch Linux.
General recommendations
Annotated index of post-installation tutorials and other popular articles.
List of applications
Categorized presentation of common official and AUR packages.

Our community

Code of conduct
Guidelines for the Arch community.
Getting involved
Describes various ways Archers can contribute to the Arch community.
International communities
Collection of links to the Arch Linux communities around the world.
IRC channels
Get together with your fellow Archers for a good chat.

Wiki interaction

Help:Reading
Find clarifications if you struggle to understand instructions in some articles.
Help:Searching
Try using the search box at the top of the page; follow the link for more tricks.
ArchWiki:Contributing
The starting point for those willing to contribute to the wiki.
Help:Editing
Tutorial on editing articles and introduction to wiki text syntax.