Installation guide (Türkçe)

From ArchWiki
Jump to: navigation, search

Bu doküman, Arch Linux'u yüklemek için kullanılan canlı sistem kılavuzudur. Kurulumdan önce, Sıkça sorulan sorulara bakmanız önerilmektedir. Bu belgede kullanılan lisanslar için, bakınız Help:Reading.

Daha ayrıntılı talimatlar için, bu kılavuzdan sırasıyla ArchWiki makalelerine ya da çeşitli programların olduğu linklere' man pages, bakınız. İnteraktif yardım için, IRC kanalını ve forumu kullanabilirsiniz.

Kurulum Öncesi

Arch Linux en az 512 MB RAM'e sahip olan herhangi bir x86_64 uyumlu makinede çalışır. base grubundaki tüm paketleri içeren basit bir kurulum 800 megabyte'tan az bir disk alanı kaplar. Kurulum esnasında paketlerin veri havuzundan indirilmesi gerektiğinden, çalışan bir internet bağlantısı gereklidir.

Yükleme medyasını Katagori:Arch'ı İndirmek ve Kurmak sayfasında açıklandığı gibi indiriniz ve önyükleyiniz. İlk sanal konsola root kullanıcısı olarak giriş yapacaksınız ve Zsh komut istemiyle karşılaşacaksınız. systemctl(1) gibi yaygın komutlar Tab tuşuyla tamamlanabilir.

Farklı bir konsola geçmek için, örneğin kurulum esnasında bu rehberi ELinks ile görüntülemek için, Alt+ok tuşu kısayolunu kullanabilirsiniz. Yapılandırma dosyalarını düzenlemek için, nano, vi veya vim kullanılabilir.

Klavye düzenini ayarla

Varsayılan konsol klavye düzeni US'tır. Mevcut klavye düzenlerini görüntülemek için, ls /usr/share/kbd/keymaps/**/*.map.gz komudunu çalıştırın. Klavye düzenini değiştirmek için, loadkeys(1) komutuna yolunu ve uzantısını atlayarak, eşdeğer dosya adını ekleyin. Örneğin, Türkçe q klavye düzeni için loadkeys trq komudunu çalıştırın.

Konsol fontları /usr/share/kbd/consolefonts/ dizisinde yer almaktadır ve aynı şekilde setfont(8) komudu ile ayarlanabilir.

Önyükleme modunu doğrula

Bir UEFI ankartta UEFI sistemi etkinleştirilmiş ise, Archiso Arch Linux'u systemd-boot'una göre önyükleyecektir. Bunu doğrulamak için, efivars dizisini listeleyin.

# ls /sys/firmware/efi/efivars

Eğer böyle bir dizin yoksa, sistem BIOS ya da CSM modunda önyüklenmiş olabilir. Ayrıntılar için anakartınızın kullanım kılavuzuna bakın.

İnternete bağlan

İso dosyayı dhcpcd sunucusu(daemon'u) kablolu cihazlar için önyüklemede aktifleştirir. Bağlantı şununla kontrol edilebilir:

# ping archlinux.org

Eğer hiçbir bağlantı yoksa, dhcpcd servisini systemctl stop dhcpcd@ komutuyla durdurup, Tab tuşuna basın. Kablolu bağlantılar için Ağ yapılandırması ile devam edin ya da Kablosuz bağlantılar için Kablosuz ağ yapılandırması ile devam edin.

Sistem saatini güncelle

Sistem saatinin doğruluğundan emin olmak için timedatectl(1) komutunu kullanın.

# timedatectl set-ntp true

Servis durumunu kontrol etmek için, timedatectl status komutunu kullanın.

Diskleri bölümlendir

Diskler, canlı bir sistem tarafından tanındığında, /dev/sda ya da /dev/nvme0n1 gibi blok cihazlara atanmış olurlar. Bu cihazları görüntülemek için, lsblk komutunu ya da fdisk komutunu kullanın.

# fdisk -l

rom, loop ya da airoot ile biten sonuçlar göz ardı edilebilir.

Aşağıdaki Bölümler, seçilen cihazlar için gereklidir:

Note: Swap alanı, ayrı bölümlere veya bir swap dosyasına kurulabilir.

Bölüm tablolarını(partition tables) değiştirmek için, fdisk ya da parted komutunu kullanın.

# fdisk /dev/sda

Daha fazla bilgi için Bölümleme bölümüne bakınız.

Note: LVM, disk şifreleme veya RAID için istiflenmiş blok cihazları(stacked block devices) yapmak istiyorsanız, şimdi yapın.

Bölümleri biçimlendir

Bölümler oluşturulduktan sonra, her biri uygun bir dosya sistemi ile biçimlendirilmelidir. Örneğin, root bölümünü /dev/sda1 üzerine ext4 ile biçimlendirmek için şunu çalıştırın:

# mkfs.ext4 /dev/sda1

Daha fazla bilgi için bakınız: Dosya sistemi#Dosya sistemi oluşturmak.

Dosya sistemerini bağla

Root bölümündeki dosya sistemini /mnt'ye bağlayın, örneğin:

# mount /dev/sda1 /mnt

Kalan bölümler için bağlama noktaları oluşturun ve uygun şekilde bağlayın, örneğin:

# mkdir /mnt/boot
# mount /dev/sda2 /mnt/boot

genfstab daha sonra bağlanmış dosya sistemlerini ve swap alanını algılayacaktır.

Kurulum

Yansıları(Mirrors) seç

Yüklenecek paketler /etc/pacman.d/mirrorlist dizisinde tanımlanmış olan, yansı sunucularından(mirror servers) indirilmelidir. Canlı bir sistemde, bütün yansılar etkinleştirilir ve yükleme disk görüntüsü(iso) oluşturulduğunda, senkronizasyon durumuna ve hızına göre sıralanır.

Bir yansı listede ne kadar yüksek olursa, bir paket indirilirken daha fazla öncelik verilir. Dosyayı buna göre düzenlemek ve coğrafi olarak en yakın yansıları listenin en üstüne taşımak isteyebilirsiniz, ancak diğer kriterler dikkate alınmalıdır.

Bu dosya pacstrap tarafından yeni sisteme kopyalanacak, yani hata yapmamaya değer.

Temel paketleri kurun

base paket grupunu kurmak için, pacstrap yazılımını kullanın:

# pacstrap /mnt base

Bu grup, canlı sistem kurlumundaki btrfs-progs ya da belirli bir kablosuz yazılımı gibi bütün araçları içermiyor; karşılaştırma için packages.both sayfasına bakınız.

Paketleri ve base-devel gibi diğer grubları kurmak için, #Chroot adımından sonra isimleri pacstrap ya da pacman komutlarına boşluk bırakarak ekleyin ekleyin.

Sistemi yapılandır

Fstab

Bir fstab dosyası oluştur ( UUID ya da etiketler(labels) olarak tanımlamak içn, sırasıyla -U ya da -L komutlarını kullanın):

# genfstab -U /mnt >> /mnt/etc/fstab

Sonra, /mnt/etc/fstab dizininde oluşan dosyayı kontol edin ve hata durumunda düzenleyin.

Chroot

Yeni sisteme root'u değiştir(Change root):

# arch-chroot /mnt

Zaman dilimi

Zaman dilimini ayarla:

# ln -sf /usr/share/zoneinfo/Bölge/Şehir /etc/localtime

/etc/adjtime dizinini oluşturmak için hwclock(8) komutunu çalıştırın:

# hwclock --systohc

Bu komut sistem donanımının UTC biçiminde olduğunu varsayar. Detaylar için Zaman#Zaman standartları bölümüne bakınız.

Yerelleştirme(locale)

/etc/locale.gen dizinindeki en_US.UTF-8 UTF-8 satırını ve gerekli yerelleştirmelerin önündeki #(Hash tag) işaretini kaldırın, ve şununla oluşturun:

# locale-gen

LANG değişkenini locale.conf(5) dizinine ayarlayın, öreneğin:

/etc/locale.conf
LANG=tr_TR.UTF-8

klavye düzenini ayarladıysanız, değişiklikleri vconsole.conf(5) dizininde kalıcı hale getirin:

/etc/vconsole.conf
KEYMAP=trq

Sistem adı(Hostname)

hostname(5) dosyası oluştur:

/etc/hostname
bilgisayar_adim

Uygun girdileri hosts(5)'a ekleyin:

/etc/hosts
127.0.0.1	localhost.localdomain	localhost
::1		localhost.localdomain	localhost
127.0.1.1	bilgisayar_adim.localdomain	bilgisayar_adim

Ayrıca bakınız Ağ yapılandırması#Sistem adını ayarla.

Ağ yapılandırma

Yeni kurulan ortamda varsayılan olarak ağ bağlantısı yok. Bakınız Network configuration#Network management.

For Wireless configuration, install the iw and wpa_supplicant packages, as well as needed firmware packages. Optionally install dialog for usage of wifi-menu.

Initramfs

Creating a new initramfs is usually not required, because mkinitcpio was run on installation of the linux package with pacstrap.

For special configurations, modify the mkinitcpio.conf(5) file and recreate the initramfs image:

# mkinitcpio -p linux

Root parolası

Root parolası ayarlama:

# passwd

Boot loader

A Linux-capable boot loader must be installed in order to boot Arch Linux. See Category:Boot loaders for available choices.

If you have an Intel CPU, install the intel-ucode package in addition, and enable microcode updates.

Yeniden Başlat

Exit the chroot environment by typing exit or pressing Ctrl+D.

Optionally manually unmount all the partitions with umount -R /mnt: this allows noticing any "busy" partitions, and finding the cause with fuser(1).

Finally, restart the machine by typing reboot: any partitions still mounted will be automatically unmounted by systemd. Remember to remove the installation media and then login into the new system with the root account.

Post-installation

See General recommendations for system management directions and post-installation tutorials (like setting up a graphical user interface, sound or a touchpad).

For a list of applications that may be of interest, see List of applications.